‘Bijenkorf voor Dreesmann, Hema voor Van Eerd’

0

Te midden van alle verontwaardiging en ‘niet doen’-reacties over de staatssteun aan Hema laat economiecolumnist Menno Tamminga van NRC Handelsblad een ander geluid horen. Laat Van Eerd Hema redden zoals destijds Anton Dreesmann de Bijenkorf.

Je moet wel een beetje thuis zijn in de geschiedenis van de Nederlandse detailhandel, wil je op dit idee komen, maar Tamminga heeft bij die lessen van toen kennelijk goed opgelet.

Hema overeind houden door Wopke Hoekstra? Nee. Nee, nee en nog eens nee. Want Hema heeft een paar obligaties in zijn kofferbak zitten waar je koud van wordt. Allemaal door dat Lion Capital-tweetal uit Engeland – even terzijde, lees dat Hema-boek er nog maar ’s op na: ex-operationeel directeur Ronald van Zetten van AH, inmiddels Hema-ceo, wil maar wat graag dat zijn voormalige algemeen directeur van AH, Dick Boer, inmiddels dan ceo Ahold, de keten overneemt. Maar wat doet Boer? Die laat het voor wat het is als die Engelsen hem niet terugbellen en dan koopt-ie Bol.com.

Ook Marcel Boekhoorn, de huidige eigenaar, heeft die schulden nog niet echt fiks afgelost, anders dan wat hij zei toen hij naast ceo Tjeerd Jegen stond tijdens de persbijeenkomst bij de overname, met die enorme tompouce (Tompouce, verzin een list, zou je nu zeggen).

Het sentiment mag duidelijk zijn: als Wopke Hoekstra in actie komt, moeten wij, belastingbetalers, gaan dokken voor wat die twee graai-Britten hebben weggehaald.
Maar wacht, zegt Tamminga. Naburige winkeliers profiteren van een Hema in de straat. Gemeenten willen geen leegstand. Er ís al zo veel omgevallen en er vált nog zo veel om. En de overheid verkeert sinds drie maanden in een ‘steunmodus’.

Tamming verwijst naar het destijds bankroete Bijenkorf (en dat was niet alleen de Bijenkorf zelf, maar ook tal van andere ketens, zoals Prenatal en zo, een hele rits – en daar zat trouwens ook ‘de Hema’ bij). In 1987, economische crisis, staken schuldeisers, vakbonden, grootaandeelhouder Anton Dreesmann van het concurrerende Vendex International en staatssecretaris Piet van Zeil van EZ (CDA) de koppen bij elkaar.

Dreesmann legde extra geld op tafel, de bonden accepteerden het ‘ontslaggehalte’ en loonoffers, schuldeisers poetsten de schulden weg voor nieuwe, voor de Bijenkorf aantrekkelijkere schulden.
En de overheid steunde mee, door Bijenkorf-moeder KBB toe te staan drie jaar zonder rentebetaling te mogen lenen. En zo ontstond Vendex-KBB, tientallen winkelketens en drie warenhuisformules onder één dak.

En nu zou de familie Van Eerd hetzelfde kunnen doen, in een soortgelijk scenario. Tamminga wijst erop dat zij eerder al Hema-filialen kochten. En daar voegen wij aan toe: in winkels als bijvoorbeeld Jumbo Foodmarkt in Breda is al een non-foodafdeling te vinden met flink wat Hema-artikelen. De band wordt inderdaad stap voor stap hechter.

En dan redeneren wij even mee met Tamminga: ja, maar Anton Dreesmann was toen toch een soort detailhandelstycoon? Daar kun je de Van Eerds toch niet mee vergelijken? Tegenwerping: ten eerste staan ze steeds hoger in de Quote 500. En ten tweede hebben ze jaren geleden ook het toen best grote C1000 kunnen verhapstukken, met een forse lening bij Rabobank, ABN Amro en ING. Ex-ABN-Amro-bestuurder Wilco Jiskoot is nog steeds commissaris bij Jumbo. Hij wordt gezien als de financiële architect van die overname. Bovendien, toen hadden we nog geen cfo Ton van Veen in Veghel. Nu wel.

Maandag gaan schuldeisers en Boekhoorn weer verder praten. En wellicht zit de overheid daar dan ook tafel. Of er ook een mooie, oude Jaguar uit Veghel staat, nee, we denken van niet. Maar de werkelijkheid in het bedrijfsleven is soms verrassender dan de speculatie.