De containerworsteling van Fairtrade Original

0
Leestijd: 3 minuten

Een chipstekort dat de automobielindustrie nekt. Hoge grondstofprijzen. Het westen wil niet meer zo afhankelijk van China als ‘de fabriek van de wereld’. Allemaal nieuwe overwegingen: waar laten we voortaan onze producten maken? En allemaal nieuwe situaties: tekort aan dit, tekort aan dat. En dan ook nog: het containervervoer op zee, daar rijzen de prijzen de pan van uit.

Als je jaren geleden obligaties zou willen kopen van vervoerders over zee, dan krabde je je eerst achter de oren. Het Franse CMA CGM had een obligatie op 70 staan, dus: 30% minder dan de waarde van de uitgifte. Hapag-Lloyd, uit Hamburg; zelfde verhaal. Op containervervoer over zee bleek nauwelijks nog iets verdiend te worden, margedruk alom. Vandaag de dag is dat het tegendeel: de prijzen de prijzen de pan uit. De wereld lijkt uit de corona-ellende te komen (zeker is dat nog niet), de conjunctuur is alweer opperbest. Maar de productieketens haperen nog. In verschillende sectoren.

Hét iconische beeld van die hapering? Dat reusachtige containerschip Ever Given, dat afgelopen voorjaar een week lang het Suezkanaal blokkeerde; tientallen schepen in de file aan de noordkant, tientallen schepen in de file aan de zuidkant. Het leek knooppunt De Nieuwe Meer bij Amsterdam rond half zes wel, in de tijden vóór corona.

In een artikel over transportperikelen in NRC Handelsblad komt Fairtrade Original aan het woord, het bedrijf uit Culemborg met de gelijkluidende naam, dat als missie heeft: producten van boeren en telers uit ‘ontwikkelingslanden’ als Thailand, Sri Lanka of Colombia vermarkten, terwijl die leveranciers een ‘eerlijke prijs’ krijgen. Dat doet Fairtrade Original niet alleen, dat doet bijvoorbeeld ook Plus als het bijvoorbeeld om z’n bananen gaat. Maar bij Fairtrade Original is het een uitgangspunt, een missie, voor het hele assortiment. Fairtrade Original heeft een assortiment van zo’n honderd artikelen, levert aan bijna alle Nederlandse formules en ook aan buitenlandse formules, denk aan Duitsland en Frankrijk.

Dat missiegedreven businessmodel krijgt nu een knauw, omdat je eigenlijk je hele assortiment van ver moet laten halen. En dat doet nu pijn, in die coronacrisis, met haperende ketens.
Sander Vroon, supply chain manager van Fairtrade Original, maakt tijden mee die hem waarschijnlijk nog lang bij zullen blijven. “We hadden een leuke winst begroot, maar door de hoge containerprijzen is dat omgeslagen.”

Missiegedreven, dat houdt ook in dat je je leveranciers voor zo lang mogelijke termijn aanhoudt. Je ‘springt niet van de ene boer over op de andere’, zogezegd. Het uitgangspunt is: langetermijnrelaties met leveranciers.

De wrijving begon al eerder; eind vorig jaar begonnen de containerprijzen te stijgen. En Fairtrade Original maakte het ook mee dat het meer volume wegzette, door de groei van thuisconsumptie ten koste van buitenshuisconsumptie (horeca dicht). ‘Avontuurlijker koken thuis’ zette dat nog eens extra aan. Meer boemboes, meer jackfruit…

Maar: de containerkrapte zorgde ervoor dat het patroon van bestellingen behoorlijk onder vuur kwam. ‘Gewoonlijk kan Fairtrade Original een week voordat de dozen met kruidenpasta’s en jackfruit klaarstaan, een melding doen bij het transportbedrijf’, lezen we in het NRC. Maar sinds enkele maanden ‘wil het transportbedrijf al vier weken van tevoren weten of het een container moet reserveren’. Maar als de productie vertraagd is, moet je een container annuleren, legt Vroon uit. En dat wil je gezien de boetes eigenlijk ook niet.

Dan maar de prijzen verhogen? Nee, aldus Vroon. Want, ten eerste, ‘we zijn missiegedreven en dat beperkt je marges’. Hoe dat zit, wordt eigenlijk niet duidelijk, maar goed… Dan maar prijsverhogingen doorvoeren en dat met afnemers afstemmen? Vroon: “Op de eerste prijsverhoging werd redelijk positief gereageerd, maar wel voor een bepaalde tijd en niet door alle retailers.” Daarna besloot Fairtrade Original tot een tweede ronde prijsverhogingen. Vroon meldt dat maar een deel van de supermarktbedrijven daarin meegaat, een ander deel “zegt gewoon nee”.

Fairtrade Original had ook introducties op de planning staan. Pulled jackfruit en bananenbloesems. Maar dat kwam allemaal niet op tijd. Eind volgende maand is er de halfjaarlijkse ‘fair trade’-week in de supermarktsector… Vroon ziet echter dat de vertraging niet alleen maar in de productie en in de containerbeschikbaarheid zit, nu is er ook nog krapte in de haven van Rotterdam zelf en in het vervoer vanuit die haven.
Fair trade, unfair logistics.