‘Corona-onderzoek’ Plus Van Reijen geheim… vergeet ‘t maar

0
Leestijd: 3 minuten

Wat is het moeilijk om een geheim te bewaren. Afgelopen week stond er in Distrifood een stuk over een Plus, waar een onderzoek zou plaatsvinden naar gedrag van klanten in ‘coronatijden’. Het mocht niet worden vermeld in welke Plus dat zou zijn. Want: de klanten zouden dat niet mogen weten. Dat zou immers het onderzoek beïnvloeden.

Wij benieuwd, nog even gegoogeld en zo. Interessant ook omdat we dus een keer resultaten kunnen verwachten van een onderzoek naar gedragingen van klanten in een supermarkt, in een situatie van ‘anderhalve meter afstand’, plakstroken in de gaten houden, winkelwagenhandgrepen schoonmaken, niet bij de kassa aan de zijkant van een spatscherm gaan staan praten et cetera.

Kijk maar naar de bijbehorende foto. Niet van Plus, maar van een Jumbo: opstellen in rijen van twee, lijkt het wel. Kwam dit ooit voor? Nee, natuurlijk! Maar sinds maart vorig jaar wel, typisch een beeld van klanten bij een supermarkt in tijden van corona. Dit is een foto van Jumbo, gemaakt in juli vorig jaar, bij de opening van een Jumbo City in Haarlem.

Terug naar dat onderzoek: daar mochten we niks van weten, maar wél werd gemeld wie het onderzoek zou doen. Het Smart Distance Lab, een samenwerkingsverband van gedragswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam, het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat e.a. Afhankelijk van welke sector het betreft. Maar afgelopen maandag staat opeens in het Eindhovens Dagblad: ‘Plus-supermarkt Veldhoven helpt bij onderzoek coronaproof boodschappen doen’.

Het gaat om de Plus van ondernemerskoppel André en Joyce van Reijen. De krant meldt dat dit de enige supermarkt is waar dit onderzoek plaatsvindt. Weg geheim. Onderzoek beïnvloed?

Zonde, nou is het geen goed onderzoek meer? Nee. Want wat zegt die krant nog meer? Bij de ingang van de winkel staat nu een stoplicht. Rood betekent dat het druk is in de supermarkt. Het advies is: wachten tot het oranje wordt. En: medewerkers van het Smart Distance Lab vangen de klanten op en geven uitleg over een onderzoek. Wie mee wil doen, krijgt een sensor aan z’n of d’r lijf. En dat het onderzoek nog tot eind deze week loopt.

Wij komen dezer dagen al zoekend uit bij ene Tessa Blanken, gedrags- en neurowetenschapper, verbonden van de UvA. Zij leidt het onderzoek in die Plus. “Ik snap de verwarring”, legt zij uit. “We gebruiken sensoren om de afstand tussen klanten te bepalen. Bezoekers worden inderdaad geïnformeerd over het onderzoek, en gevraagd een sensor te dragen. Dit doen wij ook omdat klanten ook de mogelijkheid moeten hebben níet deel te nemen. We wilden alleen niet dat alle verschillende ‘nudges’ die we gaan proberen, al van tevoren bekend zouden worden, omdat dit mogelijk de verwachtingen zou beïnvloeden.”

Op internet lezen we ook de achtergrond: naast zelfdiscipline (‘blijf thuis’ etc.) is ‘gedrag’ bepalend voor het verkleinen van de kans op coronabesmettingen. Het Smart Distance Lab probeert systematisch ‘gedragsinterventies’ te beoordelen, om zodoende te bekijken op welke manier je mensen er het beste toe aanzet om afstand te houden.

Begrijpelijk ook dat de overheid hieraan meedoet, want die kan meer kennis op dat punt uiteraard goed gebruiken om de onvrede over de lockdowns en de coronamaatregelen beter weg te nemen. Hoe meer mensen bedreven raken in afstand houden, hoe meer er kan. En hoe meer je als overheid dan gefrustreerde mensen iets kunt bieden.

Dat Smart Distance Lab wordt ook steeds bekender. Weken geleden al experimenteerde het met een bijeenkomst voor mensen uit de evenementensector in de Jaarbeurs, die overal het nieuws haalde. Afgelopen week zagen we op tv beelden van eerste concert op het terrein van het jaarlijkse Lowlands-festival in Biddinghuizen. Halverwege april komt het Smart Distance Lab met de resultaten van dat experiment uit de Plus van de Van Reijens uit Veldhoven. …Komen we uiteraard op terug dan…