Dark stores: strijd tussen gemeenten en flitsbezorgers

0
Leestijd: 3 minuten

Gemeenten hebben genoeg juridische wapens om een halt toe te roepen aan dark stores. Dat zeggen althans gemeenten. Maar advocaten van flitsbezorgers zeggen dat ze ook mogelijkheden zien.

Het grappigste in die nu maanden lopende discussie is dit geval: afgelopen week meldden de gemeenten Tilburg en Delft zich aan bij het rijtje gemeenten dat voorlopig geen dark stores meer erbij wil. Maar in diezelfde week meldden Jumbo en Gorillas dat ze Tilburg (naast Rotterdam en Groningen) een samenwerkingsvorm waren begonnen. Dat houdt in: Gorillas ‘flitsbezorgt’ en een Jumbo (of meer Jumbo’s) fungeren dan als voorraadhouder voor Gorillas.

Oké, op die manier hoeft Tilburg geen extra dark stores te verwachten. Maar die volumestroom van bestellingen bij flitsbezorgers, die zal desondanks ontstaan. Met transport/logistiek en denk ook aan de kans dat fietskoeriers voor verkeersrisico’s zorgen (al zeggen ze zelf steevast van niet, maar alle andere betrokkenen in deze discussie zeggen van wel).

In Het Financieele Dagblad van afgelopen zaterdag worden de gemeentewoordvoerders en de advocaten van de flitsbezorgers aan het woord gelaten. Beide partijen zien zichzelf op termijn wel winnen. ‘Uitgaan van eigen kracht’, zou je bijna zeggen, maar een wedstrijd als Ajax-Benfica deze week laat maar weer ’s zien dat dat ook niet steevast tot een gewenst resultaat leidt – omdat die ander van hetzelfde uitgaat.

Gemeenten willen verdere openingen van dark stores verbieden. Want het zorgt voor overlast voor omwonenden. Bovendien is zo’n pand met afgeplakte etalage een ondermijning van de uitstraling van een winkelstraat. En dat staat nog los van de bewering dat fietskoeriers het niet zo nauw nemen met verkeersregels en in verkeerssituaties. Het blijkt dat gemeenten een juridische zijweg hebben genomen; bestemmingplannen kun je niet zomaar wijzigen, maar er is wel zoiets als een ‘voorbereidingsbesluit’, wat inhoudt dat je elk initiatief van wie dan ook op de lange baan schuift, tot het moment waarop je je nieuwe bestemmingsplan klaar hebt.

Zo’n besluit is tijdelijk, maar niemand kan dat kennelijk juridisch aanvechten. Maar; je kunt er wel gewoon tegen ingaan en een dark store openen, en dan kijken wat er gebeurt. Dan ga je als ‘Gorilla’ of Getir of Flink in tegen de handhaving: wellicht doet een gemeente iets, wellicht niet. Kost veel tijd, lezen we, maar daar staat tegenover dat de gemeente dat per afzonderlijke dark store moet bepalen. Maar als dat dan gebeurt, zijn de boetes echt wel wat hoger dan de omzetten. Een rechter legde een dagelijkse boete op van € 2.500, het lijkt dat je daar als flitsbezorger niet bovenuit steekt met je dagomzet. Alleen, het maximale bedrag zou € 10.000 zijn. Nou, dat is dan een boete met een duur van vier dagen…

In Amsterdam blijkt Getir ondanks een verbod drie locaties te hebben willen openen. Maar het zag er op het laatst toch maar van af. Een woordvoerder van de gemeente houdt het erop dat dit zo is gegaan omdat het huurcontract al ondertekend was. Tsja, welke kosten en welke boetes wegen dan het zwaarst…

Advocaten van flitsbezorgers beroepen zich weer op een zogeheten ‘Dienstenrichtlijn’, een Europese verordening dat een gemeente niet categorisch een bepaald soort diensten of soort winkels mag verbieden. En verder, als een gemeente een bestemmingsplan verandert, dan is er altijd een inzage- en inspraakmoment: daar kan een flitsbezorgers bezwaar tegen maken. Gaat de gemeente voorbij aan die bezwaren, dan kunnen flitsbezorger alsnog naar de rechter stappen.

Gemeente Amsterdam is een voorloper in deze strijd en denkt al na over nieuwe richtlijnen: wel een dark store, oké, maar dan: welke locaties wel en welke niet, wat zijn de openingstijden en is er afzonderlijke ruimte voor leveringen en fietsen etc. Maar dat zal altijd in overeenstemming moeten zijn met die dienstenrichtlijn.

Hoe dan ook, Marieke van Doorninck, wethouder ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid van gemeente Amsterdam zegt: “Magazijnen in woonwijken: dat gaat ‘m niet meer worden.” Amsterdam heeft destijds ook flinke stappen gezet om grote aantallen wafelwinkels etc. in de stad aan banden te leggen en ook om de wildgroei van Airbnb-huurders een halt toe te roepen. Daarover zegt een flitsbezorger-advocaat: “Flitsbezorgers zijn volgens mij meer in trek dan toeristenwinkels. Een totaal verbod zal veel minder draagvlak hebben.”

Van Doorninck van gemeente Amsterdam ziet dat toch echt wel anders: “we krijgen meer steun voor het verbod dan verwacht. Bewoners houden ons zelfs constant op de hoogte over de magazijnen in hun buurt.”