Na de handdoeken-actie AH: ‘Voer crisisheffing in bij supers’

0
Leestijd: 3 minuten

Een handdoekenactie van Albert Heijn, die vorige week van start ging, veroorzaakte commotie in de detailhandel. In het weekend van zaterdag 9 en zondag 10 januari verweet Hema-topman Tjeerd Jegen Albert Heijn gebrek aan solidariteit door te gaan stunten met een artikel dat de Hema zelf niet meer kon verkopen vanwege de sluiting van ‘niet essentiële winkels’. Albert Heijn liet via woordvoerster Anoesjka Aspeslagh in de media al snel in de dagen erna weten dat de actie grotendeels zou worden afgeblazen. De actie werd niet stopgezet, maar werd wel beperkt tot één week, terwijl – volgens AH zelf – AH een non-foodactie doorgaans drie weken lang laat lopen. Nou, ongelukkig geval achter de rug, zou je zeggen, maar in de nasleep hiervan zeggen twee medewerkers van het economenblad ESB dat het tijd wordt voor een ‘crisisheffing’ voor alle marktpartijen die ‘als vanzelf’ meer omzet behalen tijdens de coronacrisis.

Albert Heijn meldde vorige week meteen al na een week met de handdoekenactie te zullen stoppen. De uitleg daarbij was dat AH niet in staat is een actie meteen een halt toe te roepen als vier weken van tevoren de productie van de folder en de logistieke voorbereidingen in gang worden gezet. Volgens uitleg van Aspeslagh heeft AH meteen bij het begin van de tweede lockdown halverwege afgelopen december besloten niet te stunten met artikelen die het primaire assortiment vormen van winkels die bij die lockdown dicht moeten. Daarnaast werd gemeld dat AH niet door de opmerking van Jegen tot dat besluit was gekomen. Nee, dat zou dat besluit van meteen halverwege december zijn geweest.

Het blijf alles bij elkaar een uitleg die vragen oproept. Het is moeilijk te zeggen waarom AH ineens ermee stopt enkele dagen na de uithaal van Jegen en dan toch ‘los van die uithaal’, maar de associatie tussen hem en de stopzetting laat zich maar moeilijk wegdenken. Daarnaast gebruiken partijen uit het bedrijfsleven wel vaker in hun pr dat een ongedaan gemaakt besluit losstaat van een kwestie die op dat moment die commotie veroorzaakt. In het geval van AH blijft dan de vaag waarom de keten het niet voor elkaar heeft gekregen zo’n rijdende trein van een actie stop te zetten en daarbij alles op alles te zetten. Maar het allergekste is natuurlijk: de vraag waarom je half december besluit niet te stunten met niet essentiële artikelen en dat bij de opzet van die handdoekenactie niemand van die honderden beslissers zich dat eerdere besluit herinnert.

Zeker zo interessant is een ingezonden artikel van Yrla van de Ven en Jasper Lukkezen, redacteur respectievelijk hoofdredacteur van economenblad ESB, in Het Financieele Dagblad van afgelopen zaterdag. Zij roepen op tot de invoer van een crisisheffing voor onderdelen van het bedrijfsleven die volop profiteren van de lockdown. Zoals daar zijn: supermarkten, bedrijven als Bol.com, maar we moeten ook denken aan partijen als Netflix, met de bioscopen als hun concurrent. “De oproep aan de overheid om consistent te zijn in het coronabeleid was er direct. Veel winkeliers en ook het commentaar van het FD riepen op om óf de Hema te openen, óf Albert Heijn de handdoeken uit de schappen te laten halen.” Maar, aldus de twee auteurs, dat zou veel te ver voeren voor de overheid, omdat je dan steevast in een discussie belandt over de vraag wat een essentieel artikel van een winkel is en wat niet.

Daarom stellen zij voor: een eenmalige crisisheffing op de winst van bedrijven die open mogen blijven of door hun onlinepropositie extra klandizie en omzet behalen doordat de directe concurrentie tijdelijk uitgeschakeld is. “Net zo solidair als het ondersteunen van de pechvogels van deze coronacrisis is het om de bedrijven die flink aan deze crisis verdienen – de supermarkten, de bol.coms en de Netflixen (sic) – extra te belasten. Het succes van Albert Heijn van het afgelopen jaar heeft immers weinig met goed ondernemerschap te maken als de verliezen van de Hema nu met slecht ondernemerschap.”

Zo’n crisisheffing zou verder als voordeel hebben dat het ongelijke speelveld van het moment niet nog erger wordt dan het is. Bijvoorbeeld: wie open mag blijven, kan straks bij wijze spreken zomaar ‘wie dicht moest blijven’ overnemen. En ten tweede is zo’n crisisheffing geen hinderpaal voor economische activiteit en ten derde zou de zwaar belaste staatskas er een beetje beter voor komen te staan.