McKinsey ziet Nederland als koploper in flitsbezorging

0
Leestijd: 3 minuten

Als we kijken naar de besluiten van gemeenten om dark stores te sluiten en naar berichten in de media over de stagnerende of afnemende bestellingen en de hogere marktrente, waardoor investeerders minder geneigd zijn om te investeren, zou je bijna denken dat de flitsbezorgers hun hoogtijdagen al achter de rug hebben. Maar er is ook een ander geluid.

‘Instant grocery: will it stay or will it go?’, luidt de kop van een in maart verschenen trendrapport, geschreven door McKinsey in samenwerking met EuroCommerce en Europanel (McKinsey is een welbekend adviesbureau, EuroCommerce een lobby-organisatie voor de Europese detailhandel en Europanel een marktonderzoeksbureau). De data en trends voor de toekomst van de Europese supermarkt sector die zij presenteren, zijn sowieso interessant leesvoer, maar ik neem jullie nu mee wat het rapport zegt over ‘instant grocery’ en ’instant delivery’, twee termen die McKinsey/EuroCommerce gebruikt voor wat wij doorgaans ‘flitsbezorgers’ noemen.

De flitsbezorgers zijn momenteel vooral in het nieuws vanwege de onvrede van omwonenden en gemeenten over overlast van de ‘dark stores’. De berichten over het juridisch getouwtrek en beperkingen aan de manier van opereren door de fietskoeriers doen terugdenken aan de ‘rolkofferterreur’ als gevolg van Airbnb-boekingen en de ‘taxi-oorlog’ na de komst van Uber.

Aan het begin van het hoofdstuk verklapt McKinsey al welke kant het denkt dat instant grocery heengaat: de markt zal waarschijnlijk blijven groeien. Als eerste wijst McKinsey op de miljardeninvesteringen in de bedrijven achter de dark stores die niet zomaar verdampen. Voor 2030 rekent McKinsey op een marktaandeel voor ‘instant delivery’ in de Nederlandse supermarktsector (boven op online-supermarktverkopen) van 2% in een gematigd scenario en 4% in een optimistisch scenario. Ter indicatie, in het VK, het land waar flitsbezorging en online het verst gevorderd zijn, liggen die percentages op respectievelijk 4% en 7%.

Best een flink hap van de markt, zeker als je bedenkt dat die omzet naar verwachting van de huidige supermarkten wordt afgesnoept. Nederland wordt dan ook tot de koplopers in online en ‘instant delivery’ gerekend. McKinsey spreekt van een zich nog ontwikkelend model van instant delivery. Veel spelers proberen nu het rendement te verbeteren door non-foodproducten toe te voegen aan het assortiment en het aandeel eigen merk te verhogen. Feit is dat de markt van instant delivery-spelers veel sneller consolideert dan die van de maaltijdbezorgers deed.

In het rapport komen ook meningen van directieleden van grotere Europese supermarktformules aan bod. Het geeft een beeld van hoe ze in de wedstrijd zitten waarbij je als lezer zelf met de kritische reflectie moet komen.

En ook Kağan Sümer, ceo van Gorillas, komt aan het woord. Op de vraag hoe Gorillas omgaat met de toegenomen wetgeving bijvoorbeeld door beperkingen in de aanwezigheid van dark stores in binnensteden of de bescherming van flexibele werkers, antwoordt hij dat het bedrijf 100% aan de wetgeving voldoet. Hij erkent dat zijn businessmodel op de korte termijn de aandacht trekt van wetgevers, maar vraagt hun rekening te houden met het volgens hem enorme potentieel dat flitsbezorging biedt voor het dagelijkse leven van iedereen.

Zijn prioriteiten lijken de komen jaren elders te liggen. Allereerst bij het verbeteren van de operationele efficiency van de opslag en bezorgingen, en in de jaren erna bij het toegang krijgen tot voldoende kapitaal voor investeringen en gebruik maken van consumentendata.

Matthias Wunderlin, ‘cco’ (chief commercial officer) van het Zwitserse Migros, denkt niet dat er een stad in Zwitserland is waar instant delivery rendabel kan zijn. Migros zelf concentreert zich op het inkorten de huidige twee uur waarin de bezorging plaatsvindt, de zogeheten ‘slot’.

Melanie Smith, ceo van Ocado in het VK (de grote online-supermarkt, zonder supermarktvestigingen en met eigen bezorging), denkt dat het assortiment van de nieuwe spelers te klein is. Met haar eigen instant delivery, Ocado Zoom, duurt een bezorging weliswaar een uur, maar kan de shopper wel kiezen uit 10.000 producten.

Echt pas enthousiast is Adam Manikowski, directeur van de Poolse conveniencesupermarktformule Żabka. Żabka heeft flink geïnvesteerd in nieuwe technologie en dark stores waardoor het binnen 15 minuten kan leveren. Wat meespeelt in deze beslissing, is dat instant grocery inspeelt op gemak, en daarmee marktaandeel van conveniencesupermarkten afsnoept. Verder staan klanten van Żabka volgens Manikowski zeer open voor nieuwe technologie.

Het beeld dat overblijft na een rondje langs de Europese supermarktvelden is allereerst dat instant grocery een paar procent marktaandeel gaat innemen. Het model van de flitsbezorgers zal zich blijven ontwikkelen en ziet er over tien jaar anders uit. Sommige Europese supermarktspelers kunnen hierdoor verrast worden, als flitsbezorgers er toch in slagen hun assortiment fors uit te breiden, of door een weliswaar beperkt, maar lokaal zeer relevant assortiment aan te bieden.