Nog een keer: de ‘app-manipulatie’ van Albert Heijn

0
Leestijd: 2 minuten

Vorige week publiceerden we een opinie-artikel op FoodPersonality.nl. Een opinie-artikel met de trekjes van een column. Het onderwerp was: Albert Heijn zou een proef gaan doen met Heineken, FrieslandCampina, Perfetti van Melle, Unilever en Mondelez, waarbij zij de mogelijkheid krijgen om hun producten ‘vooraan’ of ‘vrij vooraan’ te krijgen als de consument in de boodschappen-app van Albert Heijn iets gaat zoeken.

Dat opinie-artikel hebben we meteen die donderdag ingetrokken. Waarom? Omdat we in de omschrijving van ‘manipulatie’ een te harde conclusie trokken, die Albert Heijn geen recht doet.

De proef van Albert Heijn houdt in: een consument zoekt in de boodschappen-app met het zoekwoord ‘bier’ en dan zou die klant bijvoorbeeld al snel een artikel van Heineken aantreffen. En als de klant daarop klikt, betaalt Heineken voor die klik aan Albert Heijn.

Dat is niet helemaal ongebruikelijk bij bijvoorbeeld Google, dat zich bij zoekresultaten ook laat betalen. Bij Google krijgt de zoeker enkele resultaten te zien op die eerste pagina te zien en dat zijn ‘betaalde en onbetaalde’ zoekresultaten.

Vorige week spraken we onze verrassing uit – of nee, ‘teleurstelling’ – dat Albert Heijn opeens een site of een app als advertentiemiddel ging gebruiken. We spraken daarbij over ‘manipulatie’. Het uitgangspunt wordt dan: niet het meest relevant is wat de klant zoekt, het meeste relevant is wat de fabrikant in de rol van adverteerder bij Albert Heijn zou willen.

Na een gesprek met Albert Heijn hebben we dat opiniestuk weggehaald. We hebben niet meteen op de site vermeld dat dit er niet meer was, dat doen we nu, via hetzelfde medium.

Waarom hebben we het weggehaald? Omdat in de boodschap – een afkeurend geluid over deze praktijk – één ding over het hoofd werd gezien. En dat is: de AH-klant die op die site of app zoekt, krijgt inderdaad wellicht eerder een artikel van Heineken te zien, maar ten eerste nooit als ‘belangrijkste resultaat’ en ten tweede: Albert Heijn meldt erbij dat dit ‘een advertentie’ is, of anders: ‘gesponsord’. En daarmee blijft Albert Heijn transparant in dat opzicht – wat niet in dat opinie-artikel naar voren kwam. Terwijl dat wel essentieel is.

Is het dan nu opeens ‘geen manipulatie’? Daar kun je over twisten. Het feit dat je een leverancier laat betalen voor een klik op zijn artikel en het feit dat je een bepaald artikel zogezegd ‘naar boven of naar voren pusht’, is een vorm van manipulatie, eventueel. Maar als je de consument dat duidelijk maakt, vinden we het woord te ver gezocht. Bovendien, ook een supermarkt zelf kan ‘manipulatief’ zijn. De displays op plaatsen waar veel consumenten door de supermarkt lopen, horen daar dan ook bij. Display aan het begin van gangpad x? Is voor betaald. Dan is ‘advertentie’ misschien nog wel een transparantere oplossing dan het woord ‘actie’ op de topkaart van zo’n display.

Met andere woorden, wellicht aardig, zo’n column over ‘search engine optimization’ bij AH, maar we deden er AH te kort mee. De verontschuldigingen daarvoor heeft ‘Zaandam’ inmiddels allang in de mailboxen.