Afbeelding
Foto: Albert Heijn

Zelfscan en diefstal: meer voor- en tegenstanders AI, maar ook van zelfscan zelf

Door: Gé Lommen · leestijd 2 minuten Opinie

Enkele dagen geleden in de krant De Gelderlander: de filiaalmanager van een Boon’s Markt in Utrecht komt aan het woord, hij maakt gebruik van 34 camera’s en daar zit ook nog kunstmatige intelligentie (AI; ‘artificial intelligence’) bij en hij klinkt wild enthousiast. Elke dief wordt eruit gepikt, binnen een paar seconden zijn de beelden beschikbaar en hup, meteen kan zijn team de dief erop aanspreken. Ontkennen heeft geen zin, want de dief of dievegge wordt meteen geconfronteerd met de opgenomen beelden. Tegenspreken heeft geen zin meer.

Kennelijk was het in deze Boon’s Markt vechten tegen de bierkaai, want de filiaalmanager worstelde al een tijd met enorme verschillen tussen de voorraad volgens zijn systeem en de werkelijke voorraad; op, weg… met het gebruik van die camera’s is hij gaan beseffen hoeveel diefstal er plaatsvindt en waardoor dat verschil telkens weer ontstaat tussen voorraad artikelen volgens de systemen en de voorraad die hij daadwerkelijk in de koelingen en schappen ziet. Allemaal door diefstal. “De aantallen in de schappen kloppen nu weer met wat ons automatische bestelsysteem ons aangeeft.” Voor hem blijkt de volle inzet van technologie een zegen.

Enkele dagen geleden meldde Distrifood dat een Plus-ondernemer, Raymond Custers, in Eijsden, erover nadenkt om te stoppen met zelfscan. Want de diefstal hangt hem de keel uit. Dan maar geen zelfscan meer. Die alarmering van Jumbo-ceo Ton van Veen aan het begin van dit jaar heeft in de sector wel wat losgemaakt, hoor. In FoodPersonality maart – die vandaag en morgen verschijnt – komt Aart van Haren aan het woord, over twee maanden de nieuwe ceo van Plus, maar voorlopig nog even algemeen directeur van Vomar, wat hij sinds 2014 is. Van Haren vertelt daarin desgevraagd hoe Vomar met zelfscan is omgegaan. Een paar jaar terug testte Vomar zelfscan uit in vijf filialen. En het resultaat? Vomar is er zo goed als klaar mee. In één filiaal staat nog één zelfscankassa.

En dat is het. Wat een contrast met die filiaalmanager van Boon’s Markt in hartje Utrecht. Nog een contrast: in de techrubriek van dat maartnummer gaan we in op zelfscan en diefstal, opnieuw. Bart Fischer zegt: “’Uitgaan van het slechte van de mens’ kan tot vreselijke situaties leiden. Dat heeft iedereen van de toeslagenaffaire geleerd. Burgers werden door algoritmes als mogelijke fraudeurs beschouwd. Die kant moeten we niet uit. Maar we moeten ook niet nog meer technologie gaan inzetten. We moeten terug naar een situatie waarin de ene mens – de klant – in contact staat met de andere mens – de medewerker.”

Eelco Hos zegt: “Ik heb een keer in het AD verduidelijkt dat er wat mij betreft twee soorten kunstmatige-intelligentie-oplossingen zijn. Als het om zelfscan en diefstal gaat, dan is er één soort die ik acceptabel vind en dat is ‘registreren wat er gebeurt zonder herkenbare personen in beeld en zonder opslag van beelden van klanten’. Techniek waarbij er geen privacy in het geding is en geen risico op profilering. Maar er zijn ook algoritmes die ‘interpreteren wat er kan gebeuren’, en die vind ik twijfelachtig. Bijvoorbeeld met de camera’s: ‘deze klant koopt een hamburgerbroodje, maar geen hamburger’. ‘Deze klant verblijft lang in de supermarkt, maar nog steeds maar twee artikelen in het mandje.’ Je moet daar heel voorzichtig mee zijn.”

Met andere woorden, de een is lyrisch over camera’s met ‘AI’, de ander stopt met zelfscan, weer een ander zoekt naar een technologie die ‘humaan’ is… Deze kwestie is nog niet voorbij.

Nieuws

Personality's

Opinie

Productnieuws

Branche & Cijfers

Vacatures

Abonneren op FoodPersonality

  • Weet wat er speelt! Ontvang een jaar lang FoodPersonality!
  • Maak nu voordelig kennis met Foodpersonality door eerst 4 nummers te ontvangen.