Jumbo nam vorig jaar leveranciers al mee in het CO2-reductieprogramma met een SBTi-stappenplan, onder andere via ‘klimaatwebinars’. Niet alleen vanuit CSRD-oogpunt, ook omdat het zich gecommitteerd heeft aan de SBTi (Science Based Targets initative, MV), dat vooral is gericht op CO2-emissies en de ‘reis naar net-zero’.
Jumbo nam vorig jaar leveranciers al mee in het CO2-reductieprogramma met een SBTi-stappenplan, onder andere via ‘klimaatwebinars’. Niet alleen vanuit CSRD-oogpunt, ook omdat het zich gecommitteerd heeft aan de SBTi (Science Based Targets initative, MV), dat vooral is gericht op CO2-emissies en de ‘reis naar net-zero’. "Ook in dat kader vragen supermarktformules bij hun leveranciers gegevens op. Proactief rapporteren kan de concurrentiepositie van een leverancier versterken", aldus Pascal Hopman (Robin Good). Jumbo

'We zullen doorgaan...'

Nagenoeg gelijk met het verschijnen van de eerste CSRD-rapportage van Ahold Delhaize, eind februari, verscheen er ‘breaking nieuws’ over die CSRD: de Europese Commissie liet weten de rapportageverplichting voor bedrijven die vanaf 2026 onder de CSRD vallen met twee jaar te willen uitstellen. Ook wil zij de drempel voor rapportage verhogen naar ondernemingen met minstens duizend medewerkers en ófwel een omzet boven de €50 miljoen ófwel een balanswaarde boven de €25 miljoen (zie ook kader op deze pagina). Het voornemen van de Europese Commissie maakt deel uit van het ‘omnibus-hervormingspakket’, dat als doel heeft verschillende duurzaamheidsregels binnen de EU te vereenvoudigen, de concurrentiepositie te verbeteren en de investeringscapaciteit te vergroten.

Bedrijven als Ahold Delhaize en Sligro, beursgenoteerd, hebben dit jaar al volgens de CSRD gerapporteerd. Zij blijven CSRD-plichtig: het uitstel heeft vooralsnog alleen betrekking op bedrijven die vanaf 2026 moesten rapporteren (over 2025).
Onder de bedrijven die pas vanaf 2026 zouden hoeven te rapporteren, vallen zo’n beetje alle supermarktformules. Zij blijven CSRD-plichtig, maar hoeven pas vanaf 2028 te rapporteren.
Voor veel levensmiddelenfabrikanten geldt echter dat zij onder het nieuwe voorstel níet meer hoeven te rapporteren, omdat zij niet voldoen aan de hogere drempel voor rapportage. Datzelfde geldt voor het gros van de supermarktondernemers en -franchisers.
Wat betekent dat? Kunnen de inspanningen van die leveranciers en ondernemers ‘on hold’? Zijn de investeringen in tijd, menskracht etc. grotendeels voor niets geweest? De eerste neiging is misschien om die vraag met ja te beantwoorden. Tegelijkertijd: klanten – supermarktformules, maar ook grotere horecabedrijven – blijven CSRD-plichtig, en zullen dus straks toch bij leveranciers aankloppen voor allerlei duurzaamheidsinfo. Al heeft de Europese Commissie in het nieuwe voorstel óók gesteld ‘dat de vereisten voor duurzaamheidsrapportage geen last mogen opleveren voor kleinere bedrijven in hun waardeketens’. Hoe moeten we dat dan zien?

'Nog genoeg hersenkrakers'

Marc Jansen, algemeen directeur van het CBL, pleitte eerder in dit blad al voor uitstel van de CSRD-plicht. Hij is blij dat dat uitstel er nu komt. “Al moet je voorzichtig zijn dat hardop te zeggen, omdat sommige partijen dan meteen de conclusie trekken dat we ‘tegen duurzaamheid’ zijn. Dat is niet zo: supermarkten hebben allemaal een intrinsieke motivatie om te verduurzamen, het is ook niet zo dat de rapportageplicht verdwijnt, alleen geeft het uitstel van die plicht formules wel meer ademruimte.”
Ook de administratieve rompslomp lijkt in het nieuwe voorstel minder te worden, ‘al is er binnen de politiek in Brussel nog veel discussie over hoe dat er concreet uit zal zien’, aldus Jansen. “Er blijven ondanks het uitstel nog genoeg hersenkrakers rondom CSRD over.”

'Lagere datakwaliteit'

Bijvoorbeeld over de voorwaarde dat ‘de vereisten voor duurzaamheidsrapportage geen last mogen opleveren voor kleinere bedrijven in waardeketens’. Jansen: “Supermarkten moeten rapporteren, mkb-bedrijven straks niet meer; deze bedrijven kunnen dan wellicht volstaan met een inschatting van de duurzaamheidsimpact etc. van hun activiteiten. Als in een keten van tien leveranciers er acht mkb-bedrijven zijn die vanuit de dikke duim iets invullen, gaat de datakwaliteit daar niet op vooruit. Dat is voor supermarkten wel een worsteling, want het achterliggende doel van alle duurzaamheidsregels is het milieu verbeteren en de consument informeren. Daar zullen we als branche in de toekomst iets mee moeten: samenwerken om data te controleren en/of standaardiseren, bepalen welke gegevens we voorrang willen geven – CO2-uitstoot, biodiversiteit etc.”

Concurrentiepositie versterken

Pascal Bouwman is eigenaar van Robin Good, dat bedrijven, waaronder levensmiddelenfabrikanten, helpt om te verduurzamen en ook specifiek adviseert op CSRD-gebied. Zijn advies aan bedrijven is 'hoe dan ook te blijven investeren in duurzaamheid, ook bedrijven die niet meer CSRD-plichtig zijn'. “Zij kunnen overwegen vrijwillig gebruik te maken van de ‘VSME-standaard’, als pragmatisch alternatief voor de CSRD.”
Deze Europese mkb-duurzaamheidstandaard heeft als doel kleinere ondernemingen in Europa te beschermen tegen een oerwoud van vragen en formulieren vanuit grote ondernemingen, die wel CSRD-plichtig zijn en blijven. Want veel van die grotere bedrijven zullen, zoals ook Jansen al aangaf, informatie (moeten) blijven vragen van hun leveranciers om aan de eigen rapportageverplichtingen te voldoen. Bouwman: “Bovendien hebben de grote supermarktformules, in ieder geval Albert Heijn en Jumbo, zich gecommitteerd aan de SBTi (Science Based Targets initative, MV), dat vooral is gericht op CO2-emissies en de ‘reis naar net-zero’. Ook in dat kader vragen zij bij leveranciers gegevens op. Proactief rapporteren kan de concurrentiepositie van een leverancier versterken. Bovendien: ongeacht alle regelgeving bieden duurzaamheidsinzichten waardevolle stuurinformatie voor risicobeheersing en innovatiekansen; daarmee vergroot een bedrijf de bedrijfswaarde. Ook de buitenwereld, neem banken en investeerders, vraagt steeds vaker om de betreffende gegevens.”
Pascal Hopman, woordvoerder van de FNLI, beaamt: "Hoe dan ook kunnen producenten zichzelf met duurzaamheidsstappen profileren. Door het nieuwe CSRD-voorstel zijn er een stuk minder rapportageplichtige fabrikanten. Maar: veel afnemers blijven wel nog CSRD-plichtig. Dus in de praktijk krijgt toch nog een fors aandeel van onze leden indirect met de wetgeving te maken.”

‘Gaan er toch mee door’ 

Het Financieele Dagblad deed onlangs een kleine rondgang langs ondernemingen voor wie de CSRD-plicht lijkt weg te vallen. Onder hen CCI Candy in Drachten, dat onder private label snoep (drop, winegums) levert aan o.a. supermarktformules. Het bedrijf telt 330 werknemers telt en heeft een omzet van € 110 miljoen. ‘Onze klanten en eigenaren blijven vragen om data over duurzaamheid’, zegt algemeen directeur Alfred Attema in de krant. Ook voor bepaalde certificeringen, zoals EcoVadis (dat de mvo-prestaties een bedrijf beoordeelt, MV) en Smeta (een norm die ethisch handelen moet waarborgen, MV) is deze informatie nodig, zegt hij. ‘Hoewel de rapportageplicht met het omnibuspakket voor ons lijkt weg te vallen, blijven wij de data verzamelen. Wel was de CSRD op sommige onderdelen zo intensief dat het verlammend werkte. Het is fijn dat we nu kunnen kiezen op welke onderwerpen we doorgaan. Het is echter geen enorme kostenbesparing. De CSRD biedt aanscherping op thema's waar we al mee bezig waren, zoals het terugdringen van CO₂ en afval en het voorkomen van ziekteverzuim bij medewerkers. Het is goed voor de onderneming om proactief te sturen op eigen strategie en niet pas in actie te komen na wetgeving.” n