En nooit stond Albert Heijn er beter voor
Marit van Egmond neemt deze maand afscheid bij Albert Heijn. Tijd voor iets anders, maar ook tijd voor een andere ceo, zei ze zelf.
Wat precies de reden van haar vertrek is, dat blijft een vraag. Eerder al vroeg Distrifood drie ‘supermarktsectorbekijkers’ om ‘de periode van AH onder Marit van Egmond’ te beschouwen. Laurens Sloot (hoogleraar in Groningen en EFMI-directeur), Rupert Parker Brady (tegenwoordig o.a. Rethink Retail) en Erik Hemmes (Erik Hemmes/Retail Advies).
En in die beschouwingen komen alleen maar loftuitingen uit naar voren. En dat is ook te begrijpen.
In de zes jaar dat Marit van Egmond ceo was:
1/ is het marktaandeel alleen maar gestegen
2/ heeft Albert Heijn een stevige voorsprong als het gaat om de verbinding tussen winkels/offline en online/digitaal, van winkels naar e-commerce naar appgebruik van klanten etc. en datamanagement
3/ heeft Albert Heijn enorme stappen gezet in het verduurzamen van het assortiment
4/ en heeft Albert Heijn enorme stappen gezet in het gezonder maken van het assortiment.
Daarmee zeggen we niks nieuws, en dat zeggen ook die drie eerdergenoemde personen.
Maar er valt nog wel wat meer te melden.
Tegenwind
Altijd als er conjuncturele tegenwind is, bijvoorbeeld een recessie, liep Albert Heijn de kans dat het als ‘te duur’ werd gezien en gingen klanten iets meer naar de goedkopere concurrenten.
De tegenwind was er ook in de periode van Van Egmond als ceo, en is er nog, sinds ‘eind corona’ en zeker sinds de inval van Rusland in Oekraïne en die is stevig: een gierende inflatie, dalend consumentenvertrouwen, dure dagelijkse boodschappen. Maar Albert Heijn is er – anders dan anders – alleen maar beter mee uit de verf gekomen. Wij zeggen: met dank aan de Prijsfavorieten, waarmee Albert Heijn eindelijk een oplossing had voor de klant met smalle beurs, zonder dat dit een vast C-merk/discountmerk was waar je je wellicht voor geneert. En we zeggen: met dank aan een onophoudelijke en grote rol voor Bonus-afprijzingen.
En dat tegelijk met initiatieven waar heel veel klanten misschien niet meteen zo warm voor lopen. Van ongezond naar minder ongezond naar gezonder in het assortiment. En de nadruk op plantaardig. Daar zat natuurlijk niet iedereen op te wachten.
En in al die eerdere jaren met tegenwind liet Albert Heijn zich wel eens de kaas van het brood eten: in recessieperioden, of door een Ahold-schandaal… en dan moest dat enorme blauwe schip weer eens worden gekeerd, en dat vergde tijd. Maar onder Van Egmond is dat niet nodig geweest. Oké, er zijn ook onder haar bewind wel saneringen en reorganisaties doorgevoerd, maar grote drama’s zoals in eerdere jaren of decennia werden dat niet. Ze heeft er geen prijsoorlog voor nodig gehad (zoals Dick Boer en Sander van der Laan destijds), ze heeft ook niet hoeven te roepen dat ze discounters aanviel (Sander van der Laan over Lidl en een half jaar later was hij weg).
Met andere woorden, nooit is Albert Heijn zo stabiel in de markt geweest als onder Van Egmond.
Plus en Jumbo
We zouden ons zelfs dit kunnen afvragen: de nummers twee en drie in de markt, Jumbo en Plus – anders gezegd; het fusiebedrijf Plus/Coop – zitten in zwaar weer. Dat heeft bij Plus vooral te maken met die fusie die op tal van zaken slecht uitpakte. En bij Jumbo met de dramatische situatie van een ceo die wordt opgepakt, Frits van Eerd, maar ook met ‘de veelvoud aan activiteiten erbij’ en het niet meer zo scherp aan de wind zeilen als het gaat om ‘laagste prijs’ en de andere zes ‘Zekerheden’.
Maar je kunt ook zeggen: je kunt je geen fout meer veroorloven als je de directe concurrent bent van Albert Heijn. Want in Zaandam lijkt astronaut Van Egmond al jarenlang telkens op de juiste knop te drukken.
In Zaandam lijkt astronaut Van Egmond al jarenlang telkens op de juiste knop te drukken
Daarnaast: Van Egmond heeft goed gegokt – of moeten we zeggen: goed ingezien? Namelijk: dat je je verre van de flitsbezorgers moet houden. Wat kwamen die ineens op, zeg, de Gorillas, Flinks, Getirs en Zapps, die tijd. Iedereen ‘moest er iets mee’… Maar AH bleef eigen koers varen testte zo her en der in Amsterdam en Rotterdam wat uit met bezorgen met de fiets en het sneller bezorgen van een maaltijd, en toen de flitsbezorgerswind overgewaaid was (want: overlast in de straat, verbod en andere maatregelen van gemeenten), was bij AH de schade zeer beperkt. Misschien heeft AH wel extra sympathie onder consumenten verworven toen Van Egmond verklaarde er niet in mee te willen.
Terwijl Jumbo ineens een belang in een instortend Gorillas had, bijvoorbeeld.
Valkuilen
Van Egmond heeft bij Albert Heijn intern vast ook ongenoegens opgeroepen of vijanden gehad, of zelfs gecreëerd. Voorkom dat maar eens in een ceo-rol bij Albert Heijn. Ook een van die drie beschouwers zegt dat dat ‘directief’ is. Bij Van Egmond is dat ergens ook te verklaren en dan bedoelen we niet de karaktertrekken (dat laten we graag over aan mensen die haar van dichtbij kennen), maar juist haar enorme ervaring, voorafgaand aan haar ceo-periode. Manager zus, manager zo, algemeen directeur Gall & Gall, bij AH dan weer ‘directeur vers’, ‘directeur hele assortiment’, commercieel directeur… van 1997 tot aan haar aanstelling als ceo in 2019 heeft ze alle uithoeken in Zaandam gezien. En ook alle perikelen en problemen die leidinggevenden bij AH voor hun kiezen kunnen krijgen.
Misschien is het ook dát wel: dat als je er lang over doet om in een joekel van een bedrijf als Albert Heijn de top te bereiken, je alle valkuilen als het ware uit je hoofd kent.
Laurens Sloot komt trouwens ook aan bod in een kort stukje over het vertrek van Van Egmond in NRC. En daar zegt hij: “Ik kan me voorstellen dat we haar ooit terugzien als minister.”
En dat zegt wel iets. n