RIVM: ‘true pricing’ en ‘ook de koper betaalt’

0
Leestijd: 2 minuten

True pricing… nog geen tien jaar geleden hadden we er nooit van gehoord, maar inmiddels zijn er al aardig wat stemmen in interviews in bijvoorbeeld FoodPersonality voorbijgekomen. Met de boodschap: maak een einde aan het subsidiëren van eten en drinken waar veel meer maatschappelijke en milieukosten aan vastzitten dan ‘wat we er nu voor vragen’. Oproepen in FoodPersonality in interviews, variërend van Volkert Engelsman van Eosta tot Jeroom Remmers van de TAPP Coalitie tot Michel Scholte met zijn ‘True Price’-winkel in Amsterdam (zie de foto, met een prijslijst van de basisprijs met maatschappelijk opslag en milieu-opslag en dan resulterend in de ‘true price’).

Het RIVM… tot een jaar geleden had slechts een enkeling ervan gehoord, maar sinds corona kent iedereen Jaap van Dissel en Aura Timen van het nieuws op tv en van de besmettingscijfers en het r-getal.

Maar het RIVM is er ook voor volksgezondheid als het om eten en drinken gaat. Op verzoek van demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport – dé man achter het Nationaal Preventie-akkoord – heeft het RIVM onderzocht hoe de overheid gezonde consumptie kan stimuleren en ongezonde consumptie kan frustreren.

In dat onderzoek wordt naar mogelijkheden gekeken. Het RIVM noemt daarin maatregelen die veel verder gaan dan de huidige richtlijnen, zoals het strafbaar stellen van de supermarkt als het bij alcoholverkoop niet controleert of de koper 18 jaar of ouder is.

Wat is dan een stap verder? Nou, als het bijvoorbeeld om alcohol gaat: stel niet alleen de supermarkt, het café of de slijter aansprakelijk voor de verkoop aan jongeren onder de 18 jaar, maar maak ook de koper zelf strafbaar.

Het RIVM wijst verder ook op naar de sportkantines – daar is nu niks te beleven, maar mocht de coronacrisis voorbij zijn, dan zit daar op de zondagmiddag de zaal waarschijnlijk weer vol. Het RIVM wijst erop dat de band tussen sportkantines en bierbrouwers ‘te innig’ is, zogezegd. En studentenverenigingen blijken zelfs ‘volumekorting’ te krijgen van brouwers, hoe meer kratten of vaten erdoorheen worden gejaagd, hoe meer korting ze krijgen. Wil de overheid de alcoholconsumptie afremmen, dan zou die volgens het RIVM meer afstand tussen brouwers en kantines en verenigingen bij wet moeten vastleggen. Brouwers zouden geen marketing moeten bedrijven bij sport- en studentenverenigingen.

Ook voor roken komt het RIVM met voorstellen. Nu is het verkopen van tabak aan jongeren onder de 18 jaar sinds 2014 strafbaar, maar je zou ook het kopen zelf strafbaar kunnen maken.

Als het om overgewicht gaat – natuurlijk, het duurder maken van producten met veel zout, suiker en vet en een btw-verlaging bij gezonde en verse producten, dat kwam bij de recente verkiezingscampagnes zo nu en dan al voorbij, net als hogere prijzen voor vlees. De experts die in het RIVM-onderzoek aan bod komen, wijzen ook op de mogelijkheid om alle bewerkte voedsel meer te belasten en op de mogelijkheid van ‘true pricing’, dus een prijshandhaving waarbij alle maatschappelijke en klimaatkosten worden meegerekend. Ook worden er beperkingen voorgesteld voor marketing. Momenteel is marketing, gericht op kinderen, aan wetgeving gebonden, maar dat zou je ook voor marketing met volwassenen als doelgroep kunnen invoeren.