‘Sesam, sluit u!’ Superunie: ‘Wij doen niks geks’

0
Leestijd: 3 minuten

Wij waren het alweer kwijt: de voedingsmiddelensector was vergeven van foute sesamzaadjes. Op 9 september van het afgelopen jaar kwam dat naar buiten. En nog steeds is het overal in de keten een enorm gedoe. Weg met dat spul…

Maar wat zeker zo erg is: eensgezindheid in de sector, ho maar. De kruidenier factureert de leverancier voor geleden schade, de leverancier factureert de sesamzaadhandelaar, de sesamzaadhandelaar factureert de importeur en de importeur factureert de exporteur in India. En: Superunie bestrijdt dat het van al dat recallgedoe een ‘business case’ heeft gemaakt.

Complimenten aan het adres van Het Financieele Dagblad zijn op z’n plaats. De krant heeft het probleem van de sesamzaadjes nog eens bij de kop gepakt en ja, het doet beseffen hoe groot en omvangrijk het gedoe is. En hoe pijnlijk, als het gaat om de verhoudingen in de sector.

Even terug: najaar vorig jaar kwam de Nederlandse sector erachter dat er een flink volume sesamzaad uit India niet in orde was. De sesamzaadjes waren ‘gereinigd’ met het ontsmettingsmiddel ethyleenoxide. Maar dat is in de EU verboden en wordt gekwalificeerd als ‘giftig’.

Waar wordt sesamzaad zoal in gebruikt? Los, als specerij. Op brood, als versiering en als ‘smaakmaker’ van dat brood. Als ingrediënt van sesamolie. Crackers met sesam, toastjes met sesam. Waldkornbroodjes. De variant ‘Knorr-wereldgerechten, beef Sjanghai’. En zo maar door.

Inmiddels is iedereen in de sector die partij sesam met ethyleenoxide aan het ‘opruimen’. Maar het blijkt véél te zijn, heel veel, vijf miljoen kilo is destijds verwerkt. Lang niet elk onderdeel van die partij kon meteen worden ‘onderschept’, dus er zijn destijds levensmiddelenproducten mee gemaakt. En dan moeten die ook weer uit de productie, uit de schappen van de supermarkt.

Ondanks dat iedereen z’n best doet, de NVWA heeft al 35 boetes uitgedeeld. De partij verontreinigde sesamzaadjes heeft een handelswaarde van € 300 tot 400 miljoen. Oké, daar is overheen te komen. Maar dat is alleen maar binnen de keten zelf. In het artikel komt Theo Heere aan het woord, voorzitter van de VBZ, de branchevereniging voor zoetwaren (maar denk ook aan koek, noten, zoutjes etc.) en die houdt het op een consumentenwaarde van honderd keer meer: € 3 tot 4 miljard. En dat is dan alleen de Nederlandse markt: producenten in Nederland exporteren ook. En dan is de schade in consumentenprijzen nog een stuk hoger.

Maar zeker zo erg is: binnen de sector houden marktpartijen de marktpartijen vóór hen in de keten aansprakelijk. En dus: de supermarktpartij factureert de leverancier voor ingebrekestelling van de kwaliteit van de geleverde artikelen. De leverancier probeert dat dan weer op de grondstofleverancier of toeleverancier te verhalen, met zo’n zelfde factuur. En die doet dat op zijn beurt weer bij de importeur. En die weer bij de exporteur in India. Samenwerking, ho maar. Ieder z’n eigen financiële belang.
Er komen fabrikanten in dat uitgebreide artikel aan het woord, maar allemaal op basis van anonimiteit. Niemand wil zijn naam verbonden hebben aan een partij ‘giftige sesamzaadjes’.

Een deel van deze fabrikanten maakt – en dan al helemaal anoniem! – ook een verwijt aan het adres van Superunie. Superunie zou er ‘een verdienmodel’ van maken, zeggen zij. De onkosten die Superunie in rekening brengt, zou niet in verhouding zijn. Zo hoog zouden de kosten van een recall van artikelen met verontreinigde sesamzaadjes niet zijn. Superunie komt ook zelf aan het woord. “Hier zit geen verdienmodel aan vast”, klinkt het. De krant noemt niet wie van Superunie dat meldt.

En nu? Gaat nog wel even door zo. Maar: voor de sesamzaadjes is zogezegd ‘een oplossing gevonden’, en dat is; de markt van de VS en Canada. Wat niet vernietigd is, kan dus nu door naar die twee landen. En de consumenten daar mogen dat dan oppeuzelen.
Rara?

Ja, het kan. De VS en Canada blijken ‘140 keer meer’ ethyleenoxide te accepteren in levensmiddelen met sesamzaadjes dan Nederland en de EU. Dus gaat alles wat niet vernietigd is, inmiddels die kant op. Wringt dat niet dan? Nee, zegt iemand van de NVWA, want de NVWA past de wet toe voor Nederland en binnen de EU, maar als de VS en Canada daar ‘ruimere opvattingen’ over hebben, dan gaat de NVWA daar niet vóór liggen. Dat zou wettelijk onjuist zijn.

Eet smakelijk, jullie daar in Washington en Ottawa.