Ton van Veen ‘niet te lang’ – hoe hard zijn die argumenten?

0
Leestijd: 3 minuten

In een artikel in NRC van afgelopen week komen ‘governance’-deskundigen aan het woord over het verschijnsel ‘gedelegeerd commissaris’, nu Ton van Veen als gedelegeerd commissaris interim-leidinggevende is geworden bij Jumbo, nadat ceo Frits van Eerd zijn functie heeft neergelegd, door omstandigheden die we hier niet nog eens hoeven uit te leggen. Het zijn Mijntje Lückerath, hoogleraar corporate governance aan de universiteit van Tilburg, Leen Paape, ook hoogleraar governance, maar dan aan Nyenrode, en Jaap van Manen, die tot 2018 voorzitter was van de commissie die over de ‘Corporate Governance Code’ ging, het geheel aan gedragsregels voor bestuurders van grote bedrijven in Nederland.

Hun kernboodschap luidt: een gedelegeerd commissaris als tijdelijk bestuurder, dat moet je zowel als bestuurder als als bedrijf niet te lang willen volhouden. Hun argumenten zijn onder andere deze: de constructie is en blijft raar, omdat de toezichthoudende functie van een commissaris zich niet laat verenigen met de dagelijkse besluitvorming van het bedrijf zelf, door de directie. Verder: het kan troebel worden als een gedelegeerd commissaris die interim-bestuursfunctie weer opgeeft om daarna weer commissaris te worden. Je pakt dan weer je voormalige rol van toezichthouder op, en dan moet je oordelen over de besluiten die je voorheen als bestuurder hebt genomen. De rolverdeling is in die situatie ‘diffuus’, klinkt het. En daarom luidt uit de monden van die drie: hou deze situatie niet te lang aan. Want die situatie in zogezegd ‘onzuiver’.

Vanuit bestuursprincipes zijn deze waarschuwingen begrijpelijk. Maar ze gaan wel voorbij aan de unieke positie die Ton van Veen bij Jumbo vervult en vervuld heeft. Van Veen is pas sinds begin dit jaar commissaris, sterker nog, voorzitter van de rvc. Maar daarvóór was hij heel lang – sinds 2004 – financieel directeur en was hij de financiële – maar vaak ook de operationele – architect van de vele overnames. Van Veen heeft als commissaris niet jarenlang op afstand van de dagelijkse leiding gestaan, dat is net sinds een paar maanden. Bovendien, voor de buitenwereld was hij ook de bestuurder die in de media vertelde hoe Jumbo ervoor stond, niet alleen financieel, maar hij bleek in al die jaren goed thuis in de uitdagingen van de dagelijkse operatie van de Jumbo-formule. We zouden anderen niet te kort doen door hem een spilfunctie in die operatie toe te dichten.

Daarnaast is hij vertrouweling van de familie Van Eerd. En zo zijn er vele argumenten te noemen die juist Van Veens positie bij Jumbo en de eigenaren Van Eerd uniek maken, heel anders dan vele andere financieel directeuren bij supermarktketens. Het kan bijna niet anders zijn dan dat Van Veen jarenlang dagelijks en wekelijks van van alles op de hoogte is geweest en zich nooit heeft beperkt tot ‘puur de financiën’: juist dat zou hem te kort doen.

En daarom: omwille van allerlei bestuurskundige principes zou je weliswaar kunnen menen dat een gedelegeerd commissaris slechts een paar maanden aan kan blijven, maar je kan met net zoveel argumenten over de persoon en de rol van Van Veen zelf beweren dat juist hij hier de uitzondering op kan zijn. En: dat Van Veen de uitzondering op de regel is, gezien zijn unieke rol, en dat hij daarom nog lange tijd aan Jumbo leiding kan geven.

Dat alles wil niet zeggen dat Jumbo niet op zoek is naar een nieuwe ceo.
Dat kan, maar dat weet alleen het bestuur en de rvc van Jumbo zelf op dit moment. Niettemin, het unieke aan de rol van Van Veen bij Jumbo maakt hem juist uitermate geschikt als ceo, en zelfs voor een langere tijd. En nee, in de toekomst kijken kunnen wij ook niet, de tijd zal het leren.