‘Unilever zou Nederland € 10 miljard moeten betalen bij vertrek’

0
Leestijd: 2 minuten

Dat zegt Jeroen Smit in een gastartikel in NRC Handelsblad. Dat bedrag is enerzijds gerechtvaardigd volgens hem, en anderzijds zo hoog dat de Britse aandeelhouders van Unilever hun keutel zullen intrekken.

Jeroen Smit, even voorstellen… een beetje BN’er omdat hij wel eens bij praatprogramma’s aanschuift. Daarnaast: hoogleraar journalistieke vaardigheden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast: schrijver van het boek ‘Het grote gevecht en het eenzame gelijk van Paul Polman’ van een jaar terug. En van het boek ‘Het drama Ahold’, van vele jaren terug. En zo’n driehonderd, vierhonderd beslissers in de sector kennen hem als dagvoorzitter van het jaarlijkse Nationaal Food Congres.

Smit wijst er in dat gastartikel op dat het kabinet tot nu toe vrij terughoudend heeft gereageerd op het besluit van Unilever om de ‘beide nationaliteiten’ op te heffen en ‘Brits’ te worden. Want er gaat een lange verwikkeling aan vooraf. Jaren geleden kon Unilever een ongewenste overname door KraftHeinz weerstaan, maar dat moest dan wel met de belofte aan aandeelhouders om het Brits-Nederlandse karakter van Unilever ongedaan te maken. Eén hoofdkantoor, in één land. Daar kwam getouwtrek van, het kabinet had er veel voor over om Unilever als Nederlands bedrijf binnen te halen of binnen de boot te houden (dat ligt eraan hoe je ernaar kijkt).

Toenmalig ceo Paul Polman moet samen met de Shell-top (ook Brits-Nederlands) premier Mark Rutte hebben verzocht om afschaffing van de dividendbelasting, daar kwam weer een schandaal uit voort: de graaiers willen weer eens geen belasting betalen. Polman meldde in dat tumult zich af bij Rutte en liet hem vallen; de verhuizing van het Britse deel naar Nederland ging niet door en een getroffen Rutte gooide de afschaffing van de dividendbelasting meteen in de prullenbak. (en daarmee was meteen ongeveer € 1,8 miljard aan jaarlijkse staatsinkomsten gered).

En nu besluit Unilever Brits te worden. Want met name de aandeelhouders in het Verenigd Koninkrijk willen die 15% dividendbelasting uiteraard niet betalen. En ze willen net zo min dat Unilever uit de Britse index FTSE verdwijnt. En ze zullen vast de huidige ceo, Alan Jope, tot spoed hebben gemaand, want als de Brexit eenmaal een feit zal zijn, is dat besluit nog ondoenlijker.

Maar, zo bepleit Smit, zomaar uit een land vertrekken en nog wel het land ‘waar je zogezegd voor de helft van wat je vandaag bent, begonnen bent’, kan dat wel zomaar? Unilever, als ‘half Nederlands bedrijf’, investeert per jaar ongeveer € 1 miljard in Nederland. Hij vergelijkt dat met Unilever in Oostenrijk (ongeveer hetzelfde bevolkingsaantal) en daar investeert Unilever maar € 300 miljoen per jaar. En zegt: “Het is logisch en fair dat Den Haag nu de schade voor de Nederlandse samenleving, die decennialang heeft bijgedragen aan het succes van Unilever, gecompenseerd wil krijgen.”

Smit weet zelfs hoeveel: € 10 miljard. Smit heeft voor zijn gastartikel enkele fiscalisten het een en ander laten uitrekenen. Zomaar verhuizen om dividendbelasting te ontwijken heet in Haagse kringen: ‘heffingslek’. En sommige Kamerleden zouden dit lek willen dichten. Dat zou niet in strijd zijn met Europees recht en het belastingverdrag tussen Nederland en Engeland. Unilever heeft dan sinds 1930 ongeveer € 70 miljard aan ‘tot nu toe onbelaste waarde (meerwaarde boven het toen gestorte kapitaal) gecreëerd’. Uitgaand van het percentage van 15 van die dividendbelasting zou dat € 10 miljard worden, als afrekening bij de verhuizing.
Dat bedrag zou wel eens zo hoog kunnen zijn dat de Britse aandeelhouders van de plannen afzien. Dan blijft alles bij het ouden, aldus Smit, en dan kan Unilever ook in dit opzicht laten zien dat het een duurzaam bedrijf wil zijn.