‘Verhuisboete’ Unilever en ‘filialisering’: wel of geen verband?

0
Leestijd: 3 minuten

Unilever zou de staat € 11 miljard moeten betalen als het bedrijf Brits wordt. Afgelopen maandag liet een belastingdeskundige daar weinig van heel.

€ 11 miljard. Dat is het bedrag dat Unilever de overheid zou moeten betalen. Unilever zou best Brits en Nederlands willen blijven, maar dan moest er wel iets aan die dividendbelasting worden gedaan, en daarna ontplofte politiek Den Haag en liet premier Rutte teleurgesteld en wijselijk zijn mond. En daarna kwam het bericht dat Unilever ‘naar Engeland verhuist’.

En sindsdien hangt er een spook van stiekeme Britse Unilever-aandeelhouders boven dit onderwerp die wij niet kennen en die ‘hun Unilever’ gewoon Brits willen maken, want dan hoef je die belasting niet te betalen… waarna sinds enkele maanden politici in Den Haag zo furieus zijn om het gedrag van Unilever dat ze het bedrijf willen opzadelen met een ‘verhuisboete’. Zal die Britten daar lekker leren, zoiets.

Maar: Het Financieele Dagblad meldt dat afgelopen maandag voor een hoorzitting een ‘commissie-Ter Haar’ bijeen is gekomen (kende u die commissie? wij niet…), die zich buigt over belastingbesluiten in tijden van de coronacrisis. Hoe helpt je het bedrijfsleven wel en hoe niet en tot hoe ver moet de overheid gaan? En daar, aldus die krant, heeft ene Jaap Bellingwout gesproken, werkzaam bij KPMG Meijburg (de ‘fiscale tak’ van KPMG) en hoogleraar belastingrecht aan de Vrije Universiteit (voor Bellingwout wel fijn: ‘Meijburg’ en de VU liggen maar twee kilometer van elkaar vandaan).

In die hoorzitting blijkt Bellingwout te hebben gefulmineerd tegen de grillen van de belastingsbesluiten. Nu eens dit omlaag, dan weer dat omhoog en zo maar door: geen consistentie, geen stabiliteit, geen visie. Het kan elk jaar weer anders uitpakken. Dan hebben we het alleen nog maar over de gewone vennootschaps- en andere belastingen voor bedrijven.

Maar Bellingwout vond die verhuisboete voor Unilever van 11 miljard al helemaal het toppunt. Zijn boodschap; doe dit één keer en je schept een precedent waar je spijt van krijgt als haren op je hoofd. Want als dat doorgaat, welke multinational of andere grootheid gaat zich daarna zomaar in Nederland vestigen?

Oké, Unilever is van huis uit Nederlands en Brits, dus geen bedrijf ‘dat hier ooit neerstreek’. Maar dan nog, volgens Bellingwout is zo’n verhuisboete funest; je krijgt alleen maar ‘filialen’.

Filialen? Dat hebben we in FoodPersonality al eens uitgelegd. Economiehoogleraar en NRC-columnist Maarten Schinkel heeft al eens gewaarschuwd voor: ‘filialisering’. Je hebt dan in je land te weinig hoofdkantoren, maar je hebt dan wel veel puntje-puntje ‘Nederland’ in je Kamer van Koophandel-gegevens staan. Geen Ahold Delhaize, maar Amazon Benelux. Geen ASML, maar Tesla Nederland. Maar die ‘-Benelux’- en die ‘-Nederland’-bedrijven ben je als land ook eerder kwijt dan een bedrijf dat hier z’n wortels en z’n hoofdkantoor heeft. Of door overnames: zo was Organon ooit een juweel in de Nederlandse economie, alleen al vanwege de innovatiekracht en de werkgelegenheid, maar het werd overgenomen door Merck en nu is het gewoon een filiaal. En als Merck een keer denkt: we zijn daar wel klaar, dan is het weg, verdwenen… Dat is ‘filialisering’.

Dus – aldus Bellingwout – laat die ‘verhuisboete’ meteen vallen. Maar…
Want zijn toehoorders waren politici. En die hebben hersens genoeg voor een ‘maar’.
D66-, SP- en GroenLinks-kamerleden in genoemd krant: ‘die Bellingwout is een spreker met meer petten’. Ja, dat is waar. Snels van GroenLinks: ‘Wat voor opvattingen over democratie heeft deze man eigenlijk…’

Maar het gekke vinden wij: niemand zegt iets over de drogredenering van deze belastingrechthoogleraar. Unilever is zo’n specifiek geval dat het niks te maken heeft met bedrijven als ‘Starbucks Nederland’ of U2 Music & Concerts’. Het geldt alleen voor Unilever en voor Shell. De rest is; of Nederlands (en komt er een wildeman uit het buitenland voorbij, dan steekt Den Haag daar een stokje voor, zoals KPN bij die Mexicaanse Libanees Carlos Slim – ging niet door), of een filiaal.

Kom op, Den Haag! Als wij het kunnen opschrijven, kunnen jullie het bedenken!
Neenee, zeggen anderen in de aanloop naar dit artikel tegen ons. Bellingwout heeft wél een punt. Als Unilever Brits wordt, wordt Unilever in Rotterdam een ‘filiaal van Londen’. En als dat filiaal niet naar behoren presteert, is het zó weg. Oké. Point taken.