Nestlé als toonbeeld van de inflatieperiode

Afgelopen week meldde Nestlé dat het ging herstructureren. Regio-onderdelen worden meer gecentraliseerd en het bestuur zal minder mensen omvatten. Dat was op zichzelf al een reactie op iets anders. Het moest de verwachting van de autonome omzetgroei bijstellen. Dat leidde in de financiële wereld tot een afstraffing op de beurs.Aan Nestlé is nu eindelijk eens goed te zien wat er gebeurt in een periode van uitzonderlijke inflatie.Wat bedoelen we daarmee?

Het is aan levensmiddelen- en fmcg-fabrikanten vaak niet goed te zien in welke mate zij worstelen met de ontwikkeling van de inflatie die opkwam na de aanval van Rusland op Oekraïne, februari 2022. Tal van fabrikanten meldden in de loop van 2022 dat ze hun prijzen moesten verhogen doordat de kosten zo flink de pan uit gerezen waren., bijvoorbeeld in interviews met directieleden van zulke fabrikanten in 2022 en het jaar erna. Maar: de cijfers van zulke fabrikanten zijn het meest inzichtelijk bij die bedrijven die beursgenoteerd zijn. En toch: in de periode na die inval in Oekraïne bleken veel van die beursgenoteerde fmcg-bedrijven hun winsten op peil te houden.

Terwijl het dilemma toch groot leek, getuige een fabrikant bijvoorbeeld, die zo’n twee jaar anoniem in NRC meldde dat hij wist wat hij moest doen. De prijzen verhogen? Ja, want daarmee hou je je winstgevendheid op peil, en daarmee je toekomst. Maar, stel nu – zei die fabrikant – dat mijn directie concurrenten hun prijzen minder verhogen. Dan loop ik het risico dat de klant in de supermarkt voor de A-merken van die concurrenten gaan kiezen. En dat geldt wellicht al helemaal voor de huismerken, eigen merken en andere private labels van de supermarktbedrijven. Hoe groter de prijsafstand, hoe groter de kans dat mijn verkoopvolume daalt. Dat was het dilemma.

Van 4 naar 3 naar 2 procent omzetgroei

Maar veel gekrakeel hebben we daarover in de periode van 2022 tot nu niet gehoord. Ja, inderdaad, soms moest Heineken iets melden, dan weer Unilever, dan weer FrieslandCampina et., etc., maar vaak speelden daar ook andere factoren een rol. En dat terwijl marktonderzoeksbureaus als Circana onophoudelijk meldden dat huismerken, eigen merken en andere private labels aan omzet en volume wonnen. En daarbij moeten we ook denken aan de vele boycots van A-merken bij formules, in Nederland met name bij Jumbo, in België bijvoorbeeld geregeld bij Colruyt. Fabrikanten als Kellogg, PepsiCo, Kraft Heinz, Mondelez, Douwe Egberts, Henkel, Perfetti Van Melle etc.

Maar zelfs dan hoor je niet van fabrikanten in de media dat ze hun cijfers moeten gaan bijstellen.Maar bij Nestlé is sinds vorige week goed te zien dat een A-merkartikelfabrikanten in de problemen kan komen (foto: een deel van het Nestlé-hoofdkantoor in het Zwitserse Vevey, bron: OCL Architectural Lighting). Wat meldde Nestlé? Dat de autonome omzetgroei 2% zou zijn. Terwijl Nestlé in februari meldde dat het ongeveer 4% zou zijn. Nestlé stelde dat bij, in juli meldde het: geen 4, maar 3%. En afgelopen week: 2%. Dat is – als we dat vergelijken met het begrip ‘waarschuwing winstverwachting – een soort ‘waarschuwing omzetverwachting’.

Opmars Unilever

En dat gaf dus die klap op de beurs, afgelopen donderdag. Nu was het aandeel Nestlé, beursgenoteerd in ‘thuisland’ Zwitserland, al een tijd aan het dalen. De hoogste koers in recente jaren was eind 2021, CHF 127,- (CHF = Zwitserse franken). Bij Nestlé ging het allemaal al niet meer zoals voorheen. Illustratief: ceo Mark Schneider werd begin september vervangen door Laurent Freixe. En dat terwijl ceo’s van Nestlé daarvóór doorgaans ‘een heel tijdperk’ aan het bewind stonden. Maar Schneider was ceo sinds 2017.Goed, CHF 127,- eind 2021; maar sindsdien is het aandeel meer aan het dalen dan aan het stijgen. Afgelopen week echter viel dat aandeel nog meer omlaag, tot ongeveer CHF 85,-, daarna krabbelde het weer een beetje op.

Talloze financiële en zakenmedia meldden wat er aan de hand was. Die verlaging van die verwachte autonome omzetgroei was de boosdoener. En bestuurders van Nestlé legden uit dat het de prijzen in de nadagen van de inflatieperiode niet zo kon verlagen als de directe concurrenten. Sectoranalisten van banken pakten er de cijfers van Unilever bij. Unilever is aan een opmars bezig, althans, op de beurs. En jarenlang was het tegendeel het geval: diezelfde sectoranalisten meldden jarenlang juist dat de koers van Unilever achterbleef bij bijvoorbeeld grote concurrent Nestlé. En voor die sectoranalisten is het al een enorme verandering, want als er één aandeel was waar je qua koers en verwachting altijd goed op kon rekenen, dan was het dat van Nestlé wel.

Duurder dan concurrentie

Maar waarom is het dan zo dat Nestlé niet meer dat aandeel is waar je altijd zo van op aankon? Dat antwoord moeten we vinden in een verklaring afgelopen week van Anna Lanz zelf, cfo van Nestlé. Na de inflatiepiek kan de concurrentie momenteel beter de prijzen verlagen dan Nestlé zelf. Want: Nestle zit flink in de koffie en in de chocolade, en juist die grondstoffen in de keten zijn de pan uit aan het rijzen. En Unilever kan makkelijker prijzen verlagen, omdat het ook een flink onderdeel ‘non-food’ heeft (wasmiddelen, reinigers, cosmetica etc.) en daar is dat probleem niet zo groot als bij koffie en chocolade.

Daarnaast: Nestlé meldde ook dat de voorraden van afnemers, dus de supermarktbedrijven, van de A-merkartikelen van Nestlé aan het slinken waren. Dat wil dus zeggen dat supermarkten zien dat klanten minder A-merkartikelen van Nestlé kopen. En dus bestellen ze minder bij. Waarom kopen hun klanten minder Nestlé-artikelen? Nou, niet omdat die artikelen opeens ‘minder lekker’ zijn. Maar omdat ze kennelijk zoveel duurder zijn ten opzichte van de concurrentie.

Samenvoegen bedrijfsonderdelen

En dan is er dit nog. Je zou ook kunnen zeggen dat die stijging van Nestlé tot aan eind 2021 een ‘corona-effect’ had. Bijvoorbeeld: de grote stijging van ‘thuisverbruik’ in lockdownperioden en wellicht ook de overstap in die jaren van filterkoffie of andere soorten naar de cupjeskoffie van Nespresso. ‘We zijn noodgedwongen thuis, we kunnen de horeca niet meer in, dus we verwennen onszelf maar thuis, met bijvoorbeeld ‘de beste cupjes’.’ En dat wordt dan Nespresso.

En zo bezien, bij alle mitsen en maren, is het reilen en zeilen van Nestlé een goede inkijk in waar fabrikanten mee worstelen, in een tijd van flinke inflatie en in de tijd dat die inflatie aan het afnemen is.Even nog wat details: wat zijn zoal de maatregelen van Nestlé? Allereerst samenvoegingen van onderdelen. Nestlé Noord-Amerika en Nestlé Zuid-Amerika worden straks ‘Nestlé Amerika’. En dan heb je ook geen ceo Noord-Amerika en een ceo Zuid-Amerika meer nodig, maar de helft: één ceo Amerika. En de regio ‘greater China region’ zal opgaan in de regio ‘Azië, Oceanië en Afrika’. Weer een bestuurder minder.