‘Ons doel is het biologisch marktaandeel van 4 naar 15 procent in 2030’

De wil om meer biologisch voedsel te kopen is er onder duurzaamheidsgevoelige consumenten, maar de keuze voor biologisch is niet altijd ‘top of mind’.. Volgens BioNederland ligt te weinig kennis en daarmee het ontbreken van relevantie, daaraan ten grondslag en daarom heeft vereniging in 2024 de handschoen opgepakt om namens de biologische sector de marktaandeelgroei van biologisch te accelereren. Dat betekent in eerste instantie een versnelling naar 30 procent groei per jaar. Deelnemende partijen zijn dan ook meer dan welkom.

Het uiteindelijk doel is om te komen tot een biologisch marktaandeel van 15 procent in 2030, waar dat nu nog 4 procent is. ‘Alleen een ambitieus doel zorgt er ook daadwerkelijk voor dat we als sector dingen anders aan gaan pakken’, stelt Elise Bijkerk, directeur marktontwikkeling bij BioNederland. 

Biologisch is al decennia een belangrijk onderdeel van het aanbod van retailers. Wat ooit begon in speciaalzaken, is inmiddels niet meer weg te denken uit supermarkten en ook discounters.  De consument van biologisch is een trouwe klant, die relevant is voor retailers. Want ze kiezen niet alleen biologisch maar zijn in het algemeen consumenten die meer uitgeven en kritisch kijken naar de kwaliteit van producten. Toch is het aandeel van biologisch al langere tijd stabiel rond de 4 procent landelijk. Om die groei substantieel te laten groeien, moet volgens Bijkerk de communicatie over biologisch broodnodig aangescherpt worden.

Efficiënter

Bijkerk: ‘We zien dat veel partijen proberen uit te leggen aan de consument wat biologisch is. Maar doordat biologisch zo divers is, zien we dat de boodschap elke keer weer net wat anders is. Bijvoorbeeld de een communiceert over biodiversiteit en de ander over dierenwelzijn. Hierdoor ontstaat er een diffuus beeld bij de consument en weten we uit onderzoek dat de kennis van de consument beperkt blijft en er vooral gekozen wordt omdat biologisch een ‘beter gevoel’ geeft. Dat kan wat ons betreft beter en efficiënter.’

Daarom werkt de BioNederland aan een centrale communicatie met een duidelijke boodschap. ‘Naast de leden van BioNederland (handelaren en producenten van biologische producten, red.) scharen ook boerenorganisaties zich achter het plan. Hierdoor kunnen we als sector ook echt het verschil gaan maken. Want pas als we de consument kunnen bereiken en de boodschap voor hen relevant is, zullen we ander koopgedrag zien.’

Momentum

Het momentum voor biologisch is er namelijk, stelt BioNederland. Met de voordelen voor biologisch (zie kader) is het dan ook niet vreemd dat biologisch steeds meer aandacht en erkenning krijgt en meer partijen ermee aan de slag gaan. Allereest heeft de overheid eind 2022 het Actieplan biologisch opgesteld. Hiermee wil ze de productie van biologisch enerzijds en de vraag van biologisch anderzijds stimuleren. Het doel is te komen tot een biologisch landbouwareaal van 15 procent in 2030. Areaal betekent de hoeveelheid landbouwgrond die voor biologisch wordt gebruikt. ‘Ook zien we bij supermarkten een ontwikkeling’, zegt Bijkerk. ‘Steeds meer supermarkten hebben hun groeidoelstelling publiek gemaakt. Meestal gaat het hier om een verdubbeling of forse groei van de biologische omzet in agf. Maar er zijn er ook die al een doelstelling hebben gesteld op het totale assortiment.’ 

Daarom heeft BioNederland de verantwoordelijkheid op zich genomen om namens de biologische sector de groei van biologisch te accelereren. ‘In dit geval gaat het dus niet om een areaal doelstelling maar juist om een omzetdoelstelling. Want voor de ontwikkeling van de sector is het belangrijk dat vraag en aanbod gelijk oplopen. Als er meer vraag is gaan er meer boeren omschakelen naar biologisch en is er ook meer aanbod beschikbaar’, aldus Bijkerk. Het doel is dan ook om te komen tot een biologisch marktaandeel van 15 procent in 2030. Dat betekent een versnelling van de groei naar 30 procent groei per jaar. ‘Dat is behoorlijk ambitieus maar volgens BioNederland is dit noodzakelijk om dingen in beweging te brengen.’  

Targetgroep

Onlangs heeft BioNederland ook onderzoek uitgevoerd onder ‘prijsbewuste verantwoorde kopers’. ‘Wij hebben deze targetgroep als basis gekozen omdat deze in eerder onderzoek van Motivaction dat in opdracht van de overheid is uitgevoerd al was gedefinieerd als een belangrijke target voor groei.  Deze groep hecht waarde aan verantwoorde producten en is met 22 procent een logische targetgroep om biologisch relevanter voor te maken’, legt Bijkerk uit. BioNederland heeft er uiteindelijk voor gekozen de groep nog iets breder te trekken zodat ook jonge moeders worden meegenomen.  ‘Uit het kwalitatieve onderzoek van BioNederland is gebleken dat biologisch voor deze groep absoluut belangrijk is, en dat deze duurzaamheidsgevoelige consument openstaat voor meer aankoop van biologisch.’ De wil om meer biologisch te kopen is er, maar de urgentie om te kopen ontbreekt soms dus nog. ‘Daarom is het inzetten op relevante communicatie essentieel. ‘We weten dat het thema pesticiden enorm leeft bij deze consument. De laatste tijd is er dan ook veel aandacht voor in de media, bijvoorbeeld door uitzendingen van Zembla en de Keuringsdienst van Waarde. Voor de consument is het enorm relevant te weten dat biologisch hier een oplossing biedt.

Alleen een ambitieus doel zorgt er ook daadwerkelijk voor dat we als sector dingen anders aan gaan pakken - Elise Bijkerk, BioNederland

Voor BioNederland daarom een belangrijk thema waar wij de consument over willen informeren. Want het feit dat er in de biologische landbouw en veeteelt geen chemische pesticiden worden gebruikt, dat mag best wel wat duidelijker worden vermeld.’

Wat is biologisch?

Biologisch is niet alleen een wettelijk keurmerk met strenge eisen, waardoor de consument weet wat hij/zij koopt. Het is vooral een manier van werken met de natuur, die juist in deze tijd extra relevant is, stelt Elise Bijkerk van BioNederland. In een tijd van stikstofproblematiek en mestoverschotten iis het logisch dat biologisch meer aandacht krijgt. ‘Zo wordt er in de biologische landbouw geen gebruikgemaakt van kunstmest. De productie van kunstmest is een energieslurper en het overmatige gebruik ervan zorgt er daarnaast voor dat er te veel stikstof in bodem en water terechtkomt.’ Daarnaast wordt er in de biologische landbouw geen gebruik gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen. Ook hierdoor ontstaat er een gezondere bodem die beter in staat is water op te vangen, of juist water vast te houden bij droogte. Biologische boeren passen ook gewasrotatie toe, wat inhoudt dat er niet continue eenzelfde gewas kan worden verbouwd. Ook dit zorgt voor een gezondere bodem en voor een betere weerbaarheid van gewassen. Een belangrijk bijkomend voordeel is dat een gezonde bodem meer CO₂ opslaat. Bijkerk: ‘Het aantal dieren in de biologische teelt staat bovendien in verhouding tot de beschikbare ruimte. Hierdoor zijn er niet meer dieren dan het land en de bodem aankunnen. En dieren krijgen hierdoor ook meer ruimte omdat er minder dieren per m2 mogelijk zijn. Beter dus ook voor dierenwelzijn.’ Kortom, zo stelt Bijkerk, biologisch zorgt voor een gezondere bodem, schoner water, meer biodiversiteit en meer dierenwelzijn.

In de komende edities van FPWork gaat BioNederland dieper in op samenwerkingen in de biologische sector, bijvoorbeeld tussen boeren en retailers. Ook zullen verschillende retailers aangeven hoe ze kijken naar biologisch en de groei-ambities die zijn gedefinieerd.  

Mocht je als bedrijf mee willen doen met dit initiatief van BioNederland, dan kan je contact opnemen via info@bionederland.nl.