Marktonderzoeksbureau NielsenIQ heeft de marktaandelen van verschillende formules bekendgemaakt, maar heeft ook de marktomvang genoemd. De supermarktomzet over 2024 was € 49,9 miljard en dat is 1% minder dan in 2023.
De belangrijkste oorzaak daarvan hoeft niemand te verbazen. Sinds begin juli van afgelopen jaar verkopen supermarkten geen tabak meer. Marktleider Albert Heijn nam die stap zelfs al eerder, AH besloot per begin 2024 te stoppen met de verkoop van tabak. Alleen gold dat niet voor alle AH-supermarkten, AH-franchisers (niet alle, wel vele) verkochten nog tabak tot begin juli (foto: Albert Heijn in Pijnacker, een pilotwinkel, in 2022, die de eerste was zonder tabakscounter, fotobron: archief FoodPersonality).
NielsenIQ heeft ook berekend hoe de supermarktomzet zich heeft ontwikkeld als het wegvallen van de tabaksomzet niet meegerekend wordt: in dat geval komt de supermarktomzet uit op een stijging van 2,5% over 2024 ten opzichte van 2023. NielsenIQ meldt ook dat de factor ‘tabak’ niet de enige factor is van die omzetdaling, er is ook sprake van een volumedaling, sinds 2021.
NielsenIQ: ‘Onder andere overheidsmaatregelen zoals verbruiksbelasting en wijzigingen in alcoholaccijnzen hebben in 2024 een prijsverhogend effect gehad’. En dat had een ‘drukkend effect’ op de volumes. Verder bleef ook de inflatie een rol spelen, die rol kwam snel op na de inval van Rusland in Oekraïne – 24 februari 2022, maar daarvóór speelde het ook al, bij het einde van de coronapandemie, toen er haperingen ontstonden in wereldwijde toeleveringsketens. Ook in 2024 stegen de prijzen. ‘In december 2024 lag de gemiddelde prijs in de supermarkt +4,5% hoger dan het jaar ervoor’, aldus NielsenIQ. Voor categorieën als frisdranken, bier en wijn was dat zelfs 8,8%, vooral door overheidsmaatregelen.
NielsenIQ meldt ook een stijging van ‘eigen merken’, en dat hoeft niemand te verrassen. Een stijging van 1,8 procentpunt, naar 54,5%. Maar: NielsenIQ maakt een belangrijk voorbehoud hierbij: deze stijging is vooral te danken aan het wegvallen van de tabaksomzet. Immers, grotendeels A-merkomzet. Tellen we de weggevallen tabaksomzet niet mee, dan is het aandeel ‘eigen merken’ in 2024 gelijk gebleven.
NielsenIQ meldt dat de effecten van de weggevallen tabaksomzet in het eerste halfjaar van 2025 nog een drukkend effect zal hebben op de omzet en op het volume van de supermarktverkopen. Groeisegmenten zijn er echter ook, zoals de ‘premiumisering’ van eiwitrijke zuivel, maar denk ook aan eiwitrepen, poeders etc., en verder visconserven, kant-en-klare maaltijden, vleesvervangers en crackers. NielsenIQ ziet als uitdaging voor de sector ‘daadwerkelijke volumegroei’ als opmaat naar ‘gezonde omzetgroei’.