Inschrijvingen Gezonde Innovatie Awards bijna van start: Impact en intentie spelen grote rol bij beoordeling

In april openen de inschrijvingen voor de Gezonde Innovatie Awards, een ‘complimentenprijs’ voor iedereen die zich op professioneel vlak bezighoudt met gezondheid en gezonde leefstijl. Hoe heeft de prijs zich de afgelopen jaren ontwikkeld? Waarom is in 2025 bewust gekozen voor een andere aanpak? En welke trends vallen op aan de inzendingen van de laatste jaren? Fréderique Pruim, bij het foodplatform Foodlog verantwoordelijk voor de ontwikkeling en organisatie van de Gezonde Innovatie Awards, beantwoordt onze vragen.  

Hoe zijn de Gezonde Innovatie Awards ontstaan?

“De Gezonde Innovatie Awards zijn begonnen als congres onder de naam Gezonde Innovatie. In die eerste jaren stond de vraag centraal hoe we gezondere producten kunnen maken en welke rol verschillende spelers in het voedselsysteem daarbij hebben. Die haalden we in het congres bij elkaar. Het eerste daarvan vond plaats in het World Food Center in Ede, destijds met steun van de gemeente vanwege de betrokkenheid van wethouder Leon Meijer bij het gezondheidsbeleid van een aantal grote steden. 

In die fase draaide het vooral om debat. Vanuit Foodlog hadden we zo onze kritische vragen bij de manier waarop juist ongezonde voeding wordt georganiseerd door het voedselsysteem. Medewerkers van Vakblad FoodPersonality waren aanwezig bij de congressen en zagen daarin een kans. Door samen te werken organiseren we nu juist erkenning voor wat wél bijdraagt aan een gezondere eet- en leefstijl. De basis daarvoor werd gelegd tijdens de coronaperiode toen fysieke congressen wegvielen. De prijs werd het centrale instrument. De Gezonde Innovatie Awards ontwikkelden zich zo tot een complimentenprijs.”

Voor wie zijn de Gezonde Innovatie Awards bedoeld?

“Voor iedereen die iets doet op het gebied van gezondheid en gezonde leefstijl. Dat kunnen retailers of levensmiddelenproducenten zijn, maar ook kleinere initiatieven en non-profitorganisaties. In april openen de inschrijvingen en in november reiken we de awards uit.” 

Hoe werd er beoordeeld tot en met 2024?

“In de eerste jaren lag de beoordeling volledig bij de jury. Die bestond uit vijf leden met verschillende expertises, onder meer op het gebied van retail, levensmiddelentechnologie, export, gezonde leefstijl en gezonde kinderleefstijl. Ieder jurylid kijkt vanuit zijn eigen achtergrond. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen producten en initiatieven. Met producten bedoelen we: losse items uit het schap. Initiatieven verwezen naar programma’s of interventies, zoals schoollunchprogramma’s of leefstijlinterventies.

Die aanpak werkte, maar had een beperking. Want zonder expliciet geformuleerde criteria bleef soms onduidelijk waarom iets wel of niet werd geselecteerd.”

Waarom is in 2025 de opzet veranderd?

“In 2025 is de opzet van de Gezonde Innovatie Awards grondig herzien. Het beoordelingskader is opnieuw ontworpen. Een belangrijk nieuw element is de introductie van een criteriacommissie. Die commissie bestond daarvoor niet en is bewust toegevoegd om het kader scherper en explicieter te maken. De criteriacommissie bestaat uit Tiny van Boekel, emeritus hoogleraar Levensmiddelentechnologie; Jaap Seidell emeritus hoogleraar Voeding en Gezondheid; Annet Roodenburg, lector Voeding en Gezondheid en Bart Fischer, retaildeskundige, marketing adviseur, commercieel manager bij ikwileerlijkezuivel.nl

Zij hebben de criteria opgesteld die de jury hanteert. De jury bestaat uit experts op alle relevante gebieden. Graag noem ik de leden: Yneke Kootstra, voedingsdeskundige en schrijver, directeur Academie Coaching en Leefstijl; Klaas de Boer, zelfstandig adviseur op het gebied van retail, inkoop en productintroducties, oprichter van KdB Advies; Pepijn van der Heijden, werkzaam in Business Development bij ExportPartner, specialist in internationale marktontwikkeling; Jenneke Heising, universitair docent Food Quality and Design en course manager bij Wageningen University & Research en Remco Havermans, bijzonder hoogleraar Jeugd Voeding en Gezondheid en hoofd van het Laboratory of Behavioural Gastronomy bij Maastricht University, Campus Venlo.

We verwachten dit jaar producten die zich op afslankmedicatie richten. De trend biedt nieuwe kansen voor niet alleen de farma- en levensmiddelenindustrie, maar ook voor de verdelingswereld en dus ook voor boeren en tuinders.

Daarnaast is het onderscheid tussen producten en initiatieven losgelaten. Sinds 2025 wordt voor de prijs gekeken naar de gezonde intentie van bedrijven als geheel. De reden is dat één product weinig zegt over de inzet van een bedrijf op gezondheid. Zeker bij grotere spelers. Een gezonder product in een verder ongezond assortiment heeft beperkte betekenis.

Daarom wordt dus nu gekeken naar bedrijven als geheel: wat doet een organisatie structureel op het gebied van gezondheid, en is die inzet zichtbaar in beleid, de trend in het assortiment en keuzes?”

Welke rol spelen consumenten in het proces?

“Na de juryselectie volgt een publieksstemming. Consumenten kunnen stemmen, maar moeten altijd drie inzendingen kiezen. Dat mechanisme is bewust ingebouwd. Grote partijen promoten de prijs via hun socials en hebben een groot bereik. Door meerdere keuzes te verplichten, profiteren ook kleinere initiatieven van hun aandacht. De zichtbaarheid van de prijs werkt zo als hefboom voor alle deelnemers. In plaats van concurrentie om aandacht ontstaat er onderlinge versterking en aandacht in de markt voor de inspanningen die bedrijven doen.”

Hoe wordt omgegaan met verschillen in schaal en impact?

“Bij de beoordeling spelen twee factoren mee: intentie en impact. Kleine initiatieven kunnen een sterke intentie hebben, maar een beperkt bereik. Grote retailers bereiken een groot deel van Nederland. Kleine aanpassingen daar kunnen grote effecten hebben.

Grote partijen komen alleen in aanmerking als hun intentie geloofwaardig is en hun keuzes daadwerkelijk verschil maken. Groot bereik alleen is niet voldoende. Andersom geldt dat een sterke intentie zonder bereik ook zijn grenzen kent. Die spanning is onderdeel van de beoordeling.”

Welke trends vallen op in de inzendingen?

“De inzendingen laten duidelijke trends zien. In eerdere jaren lag de focus op suikervrij. Daarna volgden ontbijtproducten en mueslirepen. De laatste jaren draaien de inzendingen sterk om eiwit. Inmiddels komen minder bewerkt en vezelrijk voedsel op, en vers.

Ook in Nederland verwachten we dit jaar producten die zich op afslankmedicatie richten. Mensen gaan minder eten door afslankmedicatie. Daardoor moet wat zij eten meer voedingsstoffen bevatten. Dat vraagt om andere producten en om een andere benadering van gezondheid. De trend biedt nieuwe kansen voor niet alleen de farma- en levensmiddelenindustrie, maar ook voor de verdelingswereld en dus ook voor boeren en tuinders.” 

Wat verandert er in 2026?

“In 2026 worden de awards actiever ingezet als netwerk en gesprekstafel. Foodlog gaat langs bij deelnemende partijen om hen te ondersteunen om zo goed mogelijk uit de verf te komen met producten die impact hebben, maar ook om hun bewustzijn voor wat ze kunnen bijdragen te vergroten.

Ook de uitreiking verandert. In november organiseren we weer een congres, met thematische sessies en break-outs. Niet alleen voor deelnemers, maar ook voor partijen die nog niet meedoen en voor geïnteresseerden in de ontwikkelingen op het gebied van voeding en gezondheid op het winkelschap.

De jury krijgt een intensievere rol. In plaats van alleen te beoordelen op papier, kunnen deelnemers verduidelijkende vragen verwachten via een besloten interactief online platform. Zo ontstaat het best mogelijke oordeel.”

Wanneer zijn de Gezonde Innovatie Awards geslaagd?

“Als bedrijven elkaar gaan uitdagen om te concurreren op gezondheid. En als gezondheid een vast onderdeel wordt van de strategie van bedrijven in plaats van een marketingthema. Dan is ons compliment een motor voor verandering vanuit de markt geworden!”

Reageren of ideeën?
Meer weten over de Gezonde Innovatie Awards? Neem contact op met Fréderique Pruim via frederique@foodlog.nl.