Bij garnalen de ogen afknippen, het bestaat nog steeds

Wakker Dier meldde vorige week: Aldi Nord en Aldi Süd hebben gemeld dat zij uiterlijk in 2030 gaan stoppen met ‘het afknippen van de ogen’ bij vrouwelijke garnalen. En Aldi Nord en Süd gaan uiterlijk in 2035 elektrische verdoving invoeren. Deze toezegging geldt voor Aldi Nord en Süd in achttien landen, o.a. in Europese landen, de VS en Australië. Directeur Anne Hilhorst meldt in het persbericht van Wakker Dier: “We zijn heel blij dat Aldi in actie komt. Het leed van garnalen wordt vaak vergeten, terwijl er gruwelijke dingen gebeuren. En vergeet niet, de aantallen zijn onvoorstelbaar. Met deze stap verbetert Aldi het leven van circa twee miljard dieren, elk jaar opnieuw.” 

Wakker Dier meldt ook: Aldi volgt hiermee ‘het goede voorbeeld van Albert Heijn – 84 procent van de tropische kweekgarnalen van Albert Heijn vallen inmiddels onder verbeterde voorwaarden (verdoving en geen ogenknippen)’. Hoe zit dat? In het voorjaar van 2024 is Albert Heijn begonnen met het weren van garnalen die zulke behandelingen hebben ondergaan.

Elektrische verdoving

Garnalen – aldus Wakker Dier – behoren tot de meest geconsumeerde dieren ter wereld. Wakker Dier verwijst naar onderzoek van het International Council for Animal Welfare (ICAW) en dat meldde: garnalenkwekers doden de dieren meestal door onderdompeling in ijswater – een onbetrouwbare methode, aldus dat ICAW, want de dieren blijven geregeld bij bewustzijn en stikken langzaam. Elektrische verdoving is de meest diervriendelijke slachtmethode: correct toegepast, leidt die methode binnen enkele seconden tot bewusteloosheid.

Maar dan: ‘ogen afknippen’, waar hebben we het dan over? Het klinkt weerzinwekkend. Dieren zijn geen mensen, maar toch komt dit zintuiglijk hard binnen, wellicht.
Wakker Dier: ‘Een andere grote misstand is het afknippen van ogen. Dit gebeurt alleen bij de moederdieren, niet bij de garnalen die op een bord eindigen. Achter het oog van een garnaal ligt een klier die hormonen aanmaakt. Die beïnvloeden het moment waarop een garnaal eieren kan leggen. Zonder oog, en dus zonder die hormonen, is de garnaal daar eerder klaar voor. En dat scheelt geld. Het oog van een garnaal staat op een steeltje. De garnalenkweker trekt eerst dit steeltje met een haakje opzij. Daarna ‘knipt’ hij met een gloeiend heet pincet het steeltje door. Bij een andere methode wordt het oog ingesneden en de inhoud eruit geknepen. Dit doet pijn. Onderzoek laat volgens Wakker Dier zien dat deze ‘moedergarnalen’ terugdeinzen tijdens de behandeling en achteraf van slag zijn. Gewoonlijk zitten ze rustig op de bodem van een bassin, maar na het afknippen van de ogen zwemmen ze gedesoriënteerd rond en botsen ze geregeld tegen de wand van het bassin.

Oproep aan Aldi Süd en Aldi Nord

Wakker Dier: ‘Eind 2025 lanceerde het ICAW een onderzoek naar de omstandigheden op garnalenkwekerijen in Azië en Latijns-Amerika. De organisatie riep Aldi Süd en Aldi Nord publiekelijk op om onder andere hun slachtmethoden aan te passen aan de huidige wetenschappelijke inzichten. De bijbehorende petitie bereikte honderdduizenden mensen in Duitsland.’

‘Europees importverbod’

De praktijk is allang bekend. Partij voor de Dieren is al enkele jaren hiermee bezig. Die meldde in 2024: ‘Dankzij een aangenomen voorstel van de Partij voor de Dieren moet de regering zich inzetten voor een Europees importverbod op garnalen waarvan de ogen onverdoofd zijn afgeknipt. Ook moet de minister Nederlandse supermarkten oproepen deze mishandelde garnalen niet meer te verkopen.’ Partij voor de Dieren begon in 2022 met Kamervragen hierover en de aanleiding ervan was een aflevering van tv-programma Keuringsdienst van Waarde.