Bij de Franse nummer zes, Casino, wordt het eindelijk eens duidelijk

Is Casino nog levensvatbaar? Casino is de nummer zes van de Franse supermarktsector, na Carrefour, Leclerc, Intermarché, Système U en Auchan. De omzet is niet zo bekend (in 2021: € 14 miljard, maar dat is alleen de omzet uit ‘thuisland’ Frankrijk). Lange tijd gold Casino als een miraculeus supermarktbouwwerk van Jean-Charles Naouri, met de nadruk op supermarkten dichterbij, dus geen hypermarkten ver van stadjes en dorpen vandaan, maar veeleer ‘gemakswinkels’ in steden, stadjes en dorpen, als contrast met de hypermarkten van met name Carrefour, Leclerc en Intermarché.

Maar het eind lijkt nabij. Waarbij we niet willen zeggen dat Casino zal verdwijnen, maar wel het Casino met Naouri aan het roer. Maandag kreeg de beurskoers van de Casino Groep de zoveelste klap, nadat de het bedrijf had gemeld dat het zijn schulden niet meer kon betalen. Het heeft de rechtbank gevraagd om bescherming tegen schuldeisers. Intussen geeft de Franse overheid alvast wat respijt wat betreft de betaling van sociale lasten en belastingen voor de 53.000 werknemers.

Het Financieele Dagblad is er eens ingedoken. Naouri was bekend om zijn financiële constructies, met holdings en subholdings etc., maar – eerder al in FoodPersonality, jaren geleden – meldden we dat de diversiteit aan formules, niet alleen in Frankrijk, maar van Zuid-Amerika tot Azië tot Afrika, een enorme sta-in-de-weg leek, voor elke vierkante meter extra werd een formulevariant bedacht. Nederlandse supermarktbedrijven weten: dat is ‘jaren-negentig-denken’.

Naouri moet dat anders hebben gezien: als je een nieuwe bv kunt bedenken, moet je dat vooral niet laten. Maar het nadeel is evident: wat moet je met Géant, Vival, Petit Casino, Monoprix, Franprix, een deelnening in Grand Frais en dan slaan we nog heel wat ‘formulediversiteit’ over en dan hebben we het nog niet eens over al die formulenamen in verre continenten?

De schuldenberg is groot. Winst maakte Casino al jarenlang niet genoeg. Het FD meldt daarbij dat het in thuisland Frankrijk de concurrentiestrijd allang aan het verliezen was, met 40% (!) prijsverschil met concurrent Leclerc de laatste tijd. “Groupe Casino gaat gebukt onder een schuldenlast van € 6,4 miljard, waarvan € 3 miljard de komende twee jaar moet worden afbetaald. De marktwaarde van het bedrijf kelderde sinds 2014 van € 11 miljard naar € 1 miljard’, aldus de krant.

Volgens het FD zijn er nu twee grote kanshebbers voor een overname, ten eerste de Tsjechische ondernemer Daniel Kretínský, die al eerder voorbij is gekomen als opkoper van detailhandelsbedrijven in Europa. Ten tweede: ‘serieel ondernemer’ Xavier Niel, zo omschrijft het FD hem. “Xavier Niel staat aan het hoofd van 3F Holding, waarin hij samenwerkt met bankier Matthieu Pigasse en Moez-Alexandre Zouari, die sinds jaar en dag betrokken is bij Casino en dochter Franprix. Het bod van de drie komt neer op een investering van € 900 mln in het bedrijf. Dat wordt aangevuld een bedrag van € 600 mln van concurrente crediteuren.

Zakenman Kretínský, in ons land vooral bekend als grootaandeelhouder in PostNL, zou dat voorstel met zijn bod overtreffen. Het zou volgens persbureau Reuters gaan om een investering van € 1,35 mrd. De Tsjech is na Naouri de grootste aandeelhouder van de groep, en wordt gesteund door de nummer drie: de 82-jarige Marc Ladreit de Lacharrière via zijn holding Fimalac.

Nou ja, namen en mensen te over. Maar het lijkt hoe dan ook uit met Casino.De vraag is nu: stel, je neemt dat over. En de consument heeft jouw formule allang verlaten. Wat ga je dan doen, in de supermarktsector? Is er een formule bekend, in Nederland, Engeland, Frankrijk, België, Duitsland, die jarenlang alleen maar financieel gestuurd werd en waarvan het concurrentievermogen jarenlang werd verwaarloosd? En die er toch weer na jaren bovenop kwam?

Wij kennen geen voorbeeld. Volgens ons lukt zoiets niet meer, in de supermarktsector waar veel formules flink met elkaar concurreren en elkaars goede wapens snel van elkaar kopiëren. Oké, Albert Heijn na het boekhoudschandaal van Ahold destijds, maar dat was geen kwestie van jarenlange verwaarlozing, dat was even een moeizaam jaar, in 2003, met een ‘nogal dure Anders Moberg’. Andere voorbeelden van wederopstanding? Laurus en Konmar? Laat ons niet lachen… Als u het weet, mag u het zeggen. Alleen ‘prijs’, dat is het enige wapen.
Maar dan moet je niet zwaar in de schulden zitten, nee, dan moet je een oorlogskas hebben en ook een schaalgrootte die meer omvat dan je directe concurrenten. Dat is bij Casino niet het geval.

Gé Lommen