Voedselrede Margrethe Jonkman (VU): ‘Maak gezond eten de makkelijke keuze’
Door: Dave van Loon · leestijd 1 minuut Branche & CijfersDe Week van ons Eten is in volle gang en werd begin deze week officieel afgetrapt met de Voedselrede, dit jaar uitgesproken door Margrethe Jonkman, voedingswetenschapper en voorzitter van het College van Bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam. De Nederlandse voedselketen moet veel nadrukkelijker bijdragen aan het verbeteren van de volksgezondheid. Die oproep deed Jonkman maandag in haar Voedselrede 2026. Volgens Jonkman ligt de verantwoordelijkheid voor gezondere voedingspatronen niet alleen bij consumenten, maar bij alle schakels in de keten.
Jonkman is sinds november 2023 voorzitter van het College van Bestuur van de VU, maar was daarvoor was zij als chief technology Officer (cto) wereldwijd verantwoordelijk voor onderzoek en ontwikkeling bij FrieslandCampina. In haar rede wijst Jonkman op de groeiende druk op de zorg.
Het aantal ouderen neemt de komende decennia sterk toe, terwijl ook het aandeel Nederlanders met overgewicht verder stijgt. Als de huidige trend doorzet, heeft in 2050 naar verwachting 64% van de bevolking overgewicht. Daarmee neemt het risico op aandoeningen als diabetes type 2, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker toe.
Voedselomgeving bepaalt keuzes
Volgens Jonkman kan preventie daarom niet los worden gezien van voedsel. Ze roept boeren, veredelaars, voedselproducenten, retailers, horeca en cateraars op om gezondheid nadrukkelijker mee te nemen in hun keuzes. Dat begint al bij de ontwikkeling van gewassen en loopt door tot recepturen, verpakkingen, schapposities, portiegroottes en prijsstelling.
Kinderen en ouderen
Ook innovatie speelt volgens Jonkman een belangrijke rol. Zij ziet kansen voor kunstmatige intelligentie, precisiefermentatie, nieuwe veredelingstechnieken zoals CRISPR-Cas en onderzoek naar het darmmicrobioom om gezondere voedingsoplossingen te ontwikkelen. Dat vraagt wel om intensieve samenwerking tussen bedrijfsleven, wetenschap en overheden.
Weerbaarheid keten
De Voedselrede is sinds vorig jaar de officiële start van de Week van ons Eten op het ministerie van LVVN. De eerste rede werd uitgesproken door oud-generaal Tom Middendorp en ging vooral over de weerbaarheid van de voedselketen in een wereld met toenemende geopolitieke spanningen.
De volledige Voedselrede met de titel ‘Van grond tot gezond’ is hier te lezen.
