Foodwatch ageert tegen energiedranken en wil leeftijdsgrens

Foodwatch, de ngo die zich beijvert voor goede, authentieke en ‘eerlijke’ voeding, heeft in haar activisme een nieuwe groep artikelen op het oog: energiedranken. Deze zouden alleen beschikbaar moeten zijn voor consumenten vanaf een volwassen leeftijd, 18 jaar, omdat ze gezondheidsrisico’s veroorzaken, aldus Foodwatch. Terwijl die energiedranken voor jongeren onder de 18 jaar juist een grote aantrekkingskracht hebben, aldus Foodwatch. Het wijst daarbij met name naar het wereldwijd bekende merk Red Bull.

De marketing van Red Bull en het Formule 1-team van coureur Max Verstappen heeft volgens Foodwatch een ongekende aantrekkingskracht. Foodwatch meldt, in een persbericht: ‘Max Verstappen heeft zijn contract bij Red Bull Racing tot 2030 verlengd. Het is dit jaar ook precies tien jaar geleden dat Verstappen als achttienjarige zijn eerste Formule 1-race won namens de door Red Bull gesponsorde renstal. Verstappen groeide uit tot viervoudig wereldkampioen en werd het gezicht van een merk dat inmiddels veel meer is dan een energiedrankje. De omzet van Red Bull verdubbelde in diezelfde tien jaar, naar € 12,2 miljard. Bijna 14 miljard blikjes gingen er in 2025 wereldwijd over de toonbank.’ 

Erbij horen en presteren 

Foodwatch vindt: die groei is geen toeval. ‘Red Bull verkoopt geen drankje, het verkoopt een identiteit. Het bedrijf gaf vorig jaar meer dan € 1 miljard uit aan sportsponsoring, van Formule 1 tot voetbalclubs en wielrennen. Daarbovenop wordt die identiteit aangewakkerd door influencers en gamers. Red Bull is synoniem geworden voor erbij horen en presteren. We hebben dit eerder gezien. Marlboro en de Formule 1 waren onlosmakelijk met elkaar verbonden, totdat we als samenleving besloten dat het onacceptabel is om sigaretten als lifestyle te verkopen. Bij tabak duurde dat proces tientallen jaren en is nog steeds gaande. De vraag is of we bij energiedrank net zo lang willen wachten.’  

In het klaslokaal  

Foodwatch meldt over de gezondheidsrisico’s dit: ‘Jeugdwerkers, sporttrainers en kinderartsen trekken al langer aan de bel. Nu klinkt de noodkreet ook uit de klas. Docenten zien het dagelijks: steeds meer leerlingen komen met een blikje energiedrank het klaslokaal in. Het patroon is telkens hetzelfde: een korte oppepper, gevolgd door vermoeidheid en concentratieverlies. Kinderen van twaalf, dertien jaar drinken dagelijks een of meerdere blikjes. Niet omdat ze dorst hebben, maar omdat het erbij hoort. Omdat hun favoriete sportheld of gamer het drinkt. Omdat het blikje op hun bureau een statussymbool is’. 

Gezondheidsrisico’s 

 De gezondheidsrisico’s zijn volgens Foodwatch breed gedocumenteerd. Hoge doses cafeïne, taurine en suiker kunnen bij jongeren leiden tot hartkloppingen, slaapproblemen, verhoogde bloeddruk en mentale klachten.’
Foodwatch verwijst ook naar voorbeelden in het buitenland, waar verschillende jongeren in de leeftijd van de puberteit bijvoorbeeld door een verkeerde mix van energiedranken en ADHD-medicijnen – of door een teveel aan energiedrankconsumptie alleen al – zouden zijn komen te overlijden.

Alarmbel ‘kindergeneeskunde’ 

De gezondheidszorg heeft al jaren geleden aan de deur staan kloppen, aldus Foodwatch: ‘Het is ruim acht jaar geleden dat de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde opriep tot een verbod op de verkoop van energiedrankjes aan minderjarigen. Alle grote supermarkten staan hiervoor open, maar willen het alleen invoeren als het voor alle winkels geldt. De overheid is dus aan zet.’ 

Alcoholbeleid 

Foodwatch beargumenteert dat de situatie met energiedranken doet denken aan het alcoholbeleid van decennia geleden: ‘Tieners konden probleemloos haast overal alcohol bestellen, met schade voor de gezondheid als gevolg bij langdurig en veelvuldige inname. Niet omdat jongeren en tieners dom zijn, maar omdat hun brein nog niet volledig ontwikkeld is, waardoor langetermijngevaren en risico’s niet goed ingeschat kunnen worden. De prefrontale cortex, verantwoordelijk voor impulscontrole, is pas rond je vijfentwintigste volledig ontwikkeld. Daarom hebben we uiteindelijk een leeftijdsgrens ingevoerd voor alcohol.’ 

‘Ook voor energiedranken wettelijke leeftijdsgrens’ 

 En zodoende, aldus Foodwatch: ‘Bij energiedranken staan we op hetzelfde kruispunt. De schade ís er al. Landen als Letland en Litouwen hebben al jaren een wettelijke leeftijdsgrens van achttien. Tachtig procent van de Nederlandse consumenten wil een leeftijdsgrens. Nederland, dat zichzelf graag profileert als voorloper op het gebied van preventie, loopt hopeloos achter.’