Plus en Coop – fuseren houdt ook in: ‘knopen doorhakken’
Door: Gé Lommen · leestijd 4 minuten OpinieAfgelopen week meldde Plus dat het een paar belangrijke besluiten heeft genomen in het fusieproces. Plus stopt met de formulevariant Plus Vandaag (foto, fotobron: archief FoodPersonality), het gaat 70 supermarkten afstoten, filialen van Coop worden aangeboden aan ondernemers en er komt een reorganisatie op het hoofdkantoor.
Plus noemt dat zelf een ‘versnelde afronding’ van het fusieproces. De besluiten zullen her en der of zelfs bij heel wat betrokken pijnlijk zijn, misschien kunnen we zelfs spreken van een domper. Maar er zitten ook belangrijke positieve elementen in. Er wordt een knoop doorgehakt. Lange tijd stond het fusieproces min of meer stil.
Dat klopt niet voor honderd procent, want achter de schermen is bijvoorbeeld de logistiek aangepakt, iets wat ook nodig was, als we denken aan de leveringsgebreken waar afgelopen nazomer opeens sprake van bleek te zijn. En uiteraard, afgelopen voorjaar is afscheid genomen van het voormalige Coop-hoofdkantoor. Maar dat laatste is geen knoop om door te hakken. Want dat was al voorzien en ook volstrekt logisch, je houdt geen tweede hoofdkantoor aan tijdens een fusie, al denkt Nettorama daar anders over.
Nee, cruciaal is naar alle waarschijnlijkheid: stoppen met een formulevariant, Plus Vandaag, waarvan al gauw bleek dat het geen oplossing (in de zin van winstgevendheid en rendement) zou zijn voor de ondernemers die een kleinere Coop exploiteren. Plus testte zo’n vijf of zes Plus Vandaag-supermarkten, maar dat wordt stopgezet.
Cruciaal is vast ook het opgeven van 70 supermarkten, ook dat zijn kleinere supermarkten, die kleinere Coop-supermarkten zijn waarvoor Plus Vandaag niet het goede antwoord werd. En daarmee vormen deze twee elementen – afscheid van Plus Vandaag en afscheid van die 70 Coop-supermarkten – eigenlijk één geheel. De situatie moet zijn geweest: we vinden er geen oplossing voor, dan moeten we ons ervan verlossen.
Lees ook
Plus snelt naar afronding fusie; Plus Vandaag stopt
Dat doet pijn. Maar deze knoop doorhakken kan Plus helpen, alleen qua gevoel. Als die 70 Coop-supermarkten straks zijn beland bij Boon, Spar etc., dan kan Plus gewoon weer verder. En dan is dat gevoel van ‘de fusie loopt niet zoals we dat willen’ achter de rug. Het zal pijn doen, zeiden we. Maar qua omzet blijkt uit het persbericht eigenlijk al dat dat meevalt. Met die 70 Coops raakt Plus slechts 0,4% marktaandeel kwijt.
En last but not least, de ombouw van Coop tot Plus krijgt weer vaart. Momenteel zijn er nog 130 Coop-winkels binnen het geheel Plus-Coop. Komend jaar wil Plus 60 Coop-supermarkten ombouwen. 130 minus 60, blijft 70 over en dat zijn die 70 die naar andere formules gaan. Met andere woorden, als die overdracht in een mooi tempo verloopt, is Plus vanaf 2026 ‘helemaal Plus’. En dan is de term ‘fusie’ niet meer aan de orde.
Is de fusie Plus-Coop net zo’n loden last geweest als destijds het fusie- en overnameproces rondom, en de vorming van, Laurus? Nee, helemaal niet. Want Laurus bestaat niet meer en van alle formules die Laurus op een gegeven moment in huis had, is er na al die jaren nog maar één over, Spar. Maar er is wel een gedeeltelijke analogie te vinden. En dat is: je denkt – althans, wat de bestuursleden van toen, bij de bekendmaking van de fusie, dachten – dat alles mee over kan naar dat grotere bedrijf. Nou, nee, geen dubbele functies, geen twee category managers voor agf, natuurlijk. Maar wel: dat je denkt dat zowat alle supermarkten van Plus en Coop ook in dat nieuwe, gedroomde fusiebeeld elk hun plekje en hun rol zullen krijgen. En dan blijkt na jaren dat je toch een deel van dat geheel uit handen zult moeten laten vallen.
O, er is inderdaad nog een analogie tussen Plus-Coop en Laurus: dat het flink wat directieleden de kop kostte. Bij Laurus had dat een tijd lang het karakter van een richtingenstrijd en een bloedbad, nee, zelfs jarenlang. Zo erg was dat bij Plus-Coop bij lange na niet, maar het waren er aardig wat, zo vanaf september (Van Mourik, Ebben, Versleijen etc.) tot en met eind vorig jaar het opstappen van topman Duncan Hoy.
Lees ook
De uittocht van directeuren bij Plus
Zijn opvolger, Aart van Haren, heeft kennelijk gekeken, geluisterd, gerekend en geoordeeld, en heeft die knopen doorgehakt. Je kan maar beter een fusieproces achter de kiezen hebben. Desnoods met één kies minder.Nog een ander element: filialen worden aangeboden aan ondernemers. Voor een supermarktondernemerscoöperatie is dat niet meer dan logisch. Maar kijken we naar wat Ahold Delhaize-onderdeel Delhaize in Belgié vorig jaar besloot (franchiser bleken succesvoller dan filialen), dan is er kennelijk een aannemelijk reden om ondernemers aan het roer te hebben staan.
En dan die 70 vertrekkers… in de komende tijd wordt het interessant om te zien waar die 70 Coop-ondernemers zullen belanden. Boon Food Group heeft best wel wat overgenomen tot nu toe, en die heeft de formulevariant Boon’s Dagmarkt in huis, de ‘kleinere variant’ van Boon’s Markt. (Bijzonder, het niet zo heel grote Boon krijgt het klaargespeeld om wél een kleinere formulevariant in de lucht te houden, en Plus niet – hoe dat kan, weten alleen insiders…)
Maar: Spar is voor 45% in handen van Plus (andere 45% is in handen van Sligro Food Group en nog eens 10% in handen van het ondernemerscollectief van Spar). Qua eigendomsverhoudingen en relatie zou je dan verwachten dat die kleinere Coops en hun ondernemers bij Spar belanden. Maar dat is tot nu toe niet (of nauwelijks) gebeurd.
Lees ook
Gurkha Duncan Hoy kon nooit weten wat Poetin zou doen
En dan volgt er nog een reorganisatie op het hoofdkantoor. Het afvloeien van mensen en functies, altijd treurig, uiteraard, maar daar hoeft niemand die de supermarktsector al jaren volgt, van op te kijken. Zeker als het gaat om mensen die op interimbasis functies vervulden die juist voor het Coop-gedeelte van belang waren. Maar, ceo Van Haren heeft ook gewezen op een andere organisatiestructuur in de toekomst. En ook hier geldt: de wens en/of noodzaak van ‘een efficiënter hoofdkantoor’, ook daar hoeft niemand van op te kijken.
Bij Jumbo in Veghel speelt in deze periode ongeveer hetzelfde. En hét toverwoord bij die kwestie is dan altijd ‘slagvaardiger’. ‘Een slagvaardiger organisatie’. Alleen degenen die dicht bij dat vuur staan, weten na verloop van tijd of dat ook echt waar is.
