Laurens Sloot: ‘Nederlandse supermarkten 3% goedkoper dan Duitsland en België’

De prijzen in Nederlandse supermarkten liggen ongeveer 3% lager dan in buurlanden België en Duitsland. Dat blijkt uit onderzoek van EFMI Business School, dat zich baseert op cijfers van Eurostat, aldus EFMI-directeur Laurens Sloot in een ‘position paper’, die hij heeft gedeeld op LinkedIn. Sloot is een van de partijen die vanmiddag aan het woord komen in een speciale hoorzitting van de Tweede Kamer naar aanleiding van de sterk gestegen boodschappenprijzen de laatste jaren en de ‘klacht’ dat de prijzen in Nederlandse supermarkten hoger lijken te liggen dan in ons omringende landen.  

Behalve Sloot, zullen ook Constantijn Ninck Blok (directeur merchandising & formats Albert Heijn), Tom Heidman (interim-ceo Jumbo), Peter de Roos (ceo Lidl Nederland), Joost Houben (’head of sales’ Unilever Nederland), Rob Trompetter (cfo Nederland en België Nestlé), Nicole Freid (algemeen directeur Hak) en Gianluigi Ferrari (ceo Everest) hun visie geven. In de aanloop naar deze hoorzitting hebben alle partijen hun standpunten geformuleerd in een ‘position paper’. Sloot heeft zijn position paper gedeeld op LinkedIn.

Nederlandse supermarkten: hoge mate van efficiency 

Daarin stelt hij dat – in tegenstelling tot wat wel wordt beweerd – Nederlandse supermarkten niet duurder zijn dan supermarkten in België en Duitsland. Sterker, volgens Eurostat blijkt Nederland dus ongeveer 3% goedkoper dan de buurlanden. ‘En dat is best opmerkelijk, want de btw op het gros van de voedingsmiddelen ligt in Nederland op 9%, in België op 6% en in Duitsland op 7%. Dat Nederlandse supermarkten hier toch in slagen, komt mijns inziens door de hoge mate van efficiency. Zo behalen de Nederlandse supers een relatief hoge omzet per m² en liggen de loonkosten wat lager doordat Nederland meer zelfbedieningsafdelingen heeft en er meer gebruik wordt gemaakt van zelfscankassa’s’, schrijft Sloot. 

‘Prijsafstand met België neemt af’

Wel is de prijsafstand met Belgische supermarkten volgens Sloot geleidelijk aan het afnemen. Enerzijds doordat Nederland een aantal specifieke belastingverhogingen heeft doorgevoerd (bijvoorbeeld de btw-verhoging uit 2019 en de invoering van de verhoging van bijzondere verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken, frisdranken en vruchtensappen in 2024). Anderzijds heeft de komst van Albert Heijn en Jumbo naar België daar gezorgd voor extra prijsconcurrentie. 

De opening van de 80e Albert Heijn-winkel in België, in Lebbeke, afgelopen juli. De Vlaamse voetballegende Jean-Marie Pfaff verzorgde het openingsritueel.

‘AH Nederland zeker niet duurder dan België’ 

Uit een EFMI-analyse waarin de prijzen van AH Nederland en AH België werden vergeleken van exact dezelfde producten ( n=7076), bleek dat er slechts in 20% van de gevallen een exact dezelfde consumentenprijs wordt gehanteerd en in 80% van de gevallen dus niet, aldus Sloot. ‘Toch is Albert Heijn Nederland zeker niet duurder dan Albert Heijn België. Dat heeft te maken met prijsbeleid dat in ieder land anders is en je je als individuele keten moet voegen naar de wetten van de markt waarin je opereert.’ 

Hak Appelmoes versus Unox Chinese Tomatensoep 

Zo kan het dus voorkomen dat een potje Hak Appelmoes in Nederland fors duurder is dan in België, ‘maar net zo makkelijk kun je met voorbeelden komen waarin Nederland veel goedkoper is dan België. Zo kost de AH Zilvervliesrijst (1 kg) in Nederland € 1,49 en in België € 2,49, en de Unox Chinese Tomatensoep (570 ml) in Nederland € 2,49 en in België € 4,49.’ 

Vers en huismerken versus A-merken 

Maar dat zegt dus verder niets over het gemiddelde prijsniveau, schrijft Sloot, het benadrukt vooral dat prijzen op lokaal c.q. nationaal niveau tot stand komen. ‘Wat we over de hele linie zien, is dat de versproducten en de huismerken in Nederland wat lager geprijsd zijn en de lang houdbare producten en de A-merken in België wat gunstiger zijn geprijsd.’

Lees ook

Op zoek naar de goedkoopste Nutella in de EU

Sloot merkt verder op dat dit een momentopname is en dat margespel op versproducten, A-merken en huismerken in de loop van de tijd kan veranderen. ‘Zo waren de marges op A-merken twintig jaar geleden nog erg laag, terwijl toen goed werd verdiend op versproducten. Inmiddels is dat in Nederland wat meer gelijkgetrokken.’

Hoge accijnzen 

Wat Duitsland betreft, haalt Sloot ter illustratie ‘grenssupermarkt’ Ter Huurne Hollandmarkt in Haaksbergen aan, een supermarkt met een Nederlands en een Duits deel. ‘Duitsers komen naar deze supermarkt toe om in het Nederlandse deel vooral koffie, versproducten, snoepgoed en receptvrije medicijnen te halen, en Nederlanders komen op deze supermarkt af om in het Duitse deel slijterijproducten en tabak te halen en daarnaast te tanken. In al deze gevallen zijn de prijsverschillen hoofdzakelijk veroorzaakt door de relatief hoge accijnzen die Nederland heeft ingesteld op tabak, alcohol en brandstoffen.’ 

‘Politiek aan zet’

Sloots concludeert dat Nederland niet zozeer een duur land is als het gaat om de dagelijkse boodschappen bij supermarkten, maar dat betekent niet dat grensshoppen niet lonend kan zijn op een selectief assortiment aan producten. Het is volgens hem aan de politiek om er zorg voor te dragen dat btw, accijnzen, sociale lasten en energiebelastingen min of meer in overeenstemming zijn met omringende landen om te voorkomen dat er te veel omzet naar het buitenland verdwijnt. ‘Ik denk dat hier te weinig oog voor is’.
Daarnaast moet de politiek volgens Sloot voldoende oog blijven houden voor een gezond concurrentieveld (’als iets elders tegen structureel gunstigere voorwaarden kan worden gemaakt, zal productie vroeg of laat verplaatst worden, ook moet voorkomen worden at bedrijven binnen een sector te dominant worden, waardoor de concurrentie niet meer de schaalvoordelen kan behalen die noodzakelijk zijn om op gezonde wijze te kunnen concurreren’) en moet het de collectieve uitgavengroei beperken.