‘De supermarkt behaalt veel winst uit geïnvesteerd kapitaal’

Vorige week riep supermarktkoepelorganisatie CBL het kabinet in een zogeheten ‘brandbrief’ op om voorgenomen lastenverhogingen en heffingen op te schorten. Want? Aanhoudende geopolitieke spanningen (VS/Israël-Iran, Oekraïne blijft maar aangevallen worden door Rusland), stijgende energieprijzen en oplopende kosten in de voedselketen die samen zorgen voor een stevige en verdere druk op de voedselprijzen.

Het Financieele Dagblad is die brandbrief ook niet ontgaan, en kwam afgelopen weekend met enkele bijzondere cijfers, in de rubriek ‘Bartjens’, een rubriek waarin een bepaald onderwerp of de cijfers van een bedrijf worden ‘doorgerekend’.

Het begint zo: ‘Supermarkten en voetbal hebben één ding gemeen: iedereen heeft er een mening over en doorgaans borrelt die ergens op vanuit de onderbuik. Nu het eerste WK-fluitsignaal voor Nederland bijna klinkt (Oranje had op dat moment nog niet gespeeld, red.) en nu de winstmarges van supermarkten (alweer) op het menu staan in de media, kan die onderbuik wel een ander perspectief gebruiken. Waarom de winstmarges op het menu staan?

Een paar redenen: supermarktketens verdienen relatief veel ten opzichte van andere partijen in de voedselketen, zoals boeren en producenten, concludeerde een Franse parlementaire onderzoekscommissie. Ondertussen vrezen analisten van de Rabobank dat we niet ontkomen aan duurdere boodschappen vanwege oplopende energieprijzen. Supermarkten stuurden op hun beurt een brandbrief aan het kabinet waarin staat dat hun flinterdunne winstmarges onder druk staan.’

Lees ook

Brandbrief CBL aan kabinet: voedselinflatie stijgt tot 10 procent, stel lastenverhogingen uit

Maar hoe ‘bar en boos’ is het dan voor supermarktbedrijven? ‘Ahold Delhaize sloot 2025 af met een operationele marge van 4%. Netto bleef van elke verdiende euro ongeveer 2,5 cent over. Flinterdun, inderdaad. Maar, aldus ‘Bartjens’, laten we ook eens naar een ander getal kijken. De marge van Ahold Delhaize is door de bank UBS bekeken en verder vanaf 2026 geprognosticeerd. UBS concludeert: die marge zal wel zo blijven, hooguit 4,1, 4,2 of 4,3% in 2030. Maar dan dat andere getal: het rendement op geïnvesteerd kapitaal. En weer: UBS, over Ahold Delhaize, en vanaf dit jaar een prognose:
• 2023: 11,7%
• 2024: idem
• 2025: 12,1%
• 2026: 12,5%
• 2027: 12,8%
• 2028: 13,5%
• 2029: 13,8%
• 2030: 14,1%

Bartjens constateert: hoe efficiënt zet een supermarktbedrijf kapitaal om in winst? Nou, zeer efficiënt: ‘Kijk je door die bril, dan is de supermarkt juist een onderneming die op elke geïnvesteerde euro prima boert.’ Is dit nu nieuw, of slechts oude wijn in nieuwe zakken? Beide.

Het is oude wijn in nieuwe zakken, als we bedenken dat supermarktbedrijven al decennialang klagen dat hun leveranciers, vooral A-merkartikelfabrikanten, veel meer marge maken dan zij. Waarop die A-merkartikelfabrikanten net zo goed al decennialang zeggen dat zij veel minder rendement maken op geïnvesteerd kapitaal dan hun afnemers. In die zin breekt Bartjens hier een lans voor die fabrikanten.

Wat is er dan wél nieuw hieraan? Die cijfers van UBS. Ahold Delhaize maakt in 2030 een ‘roic’ (‘return on invested capital’) van 14,1%, is de voorspelling. Een prognose van een ‘ratio’ van Ahold Delhaize voor over vier jaar, dat zien we eigenlijk nooit voorbijkomen in alle marktinformatiestromen.

Wat zegt Bartjens er zelf over: ‘Kan die brandbrief van de supermarkten dan de prullenbak in? Dat is ook weer wat overdreven, want het is wel degelijk een signaal om serieus te nemen. Kleine marges blijven kleine marges.’